سورهٔ ماعون

محل نزول:   مکّه
تعداد کل آیات: ۷
نام‌های سوره:
ماعون، أ رأیت، دین، یتیم، تکذیب
تفسیر

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم


١ أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ

[ای محمّد] آیا دیدی کسی را که [بین رذائل قوای سه‌گانهٔ علّامه و سبعیّه و بهیمیّه جمع کرد و] جزاء را تکذیب می‌کند {تکذیب دین برای جهل مرکّب و همان داء عیاء (درد بی درمان) است}

- ترجمه سلطانی

آیا دیدی کسی را که جزاء را تکذیب می‌کند

- ترجمه راستین

آیا دیدی آن کس را که روز جزا را انکار می‌کرد؟

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢ فَذَلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ

و آن کسی که یتیم را [به عنف (زور)] می‌راند (دفع می‌کند) {گفته‌ااند دربارۀ ابوجهل نازل شد او بر یتیمی وصیّ بود، او عریان نزد وی آمد و درخواست لباس از مال خودش کرد، پس او را زد و یتیم را دفع کرد (هُل داد)، و زدن او رذیلت غضبیّه است، بلکه ارداء (پست‌ترین) رذائلِ آن است برای اینکه تحقیر حقیر ضعیف و (حال آنکه) از شأن او این است که بر او رحم شود و زدن او و دفع او و استکبار بر او ارداء (پست‌تر) از استکبار بر قویّ منیع (کسی که نتوان بر او چیره شد) است}

- ترجمه سلطانی

و آن کسی که یتیم را می‌راند

- ترجمه راستین

این همان شخص (بی رحم) است که یتیم را (از در خود) به قهر می‌راند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣ وَلَا يَحُضُّ عَلَى طَعَامِ الْمِسْكِينِ

و بر اطعام مسکین ترغیب نمی‌کند {و آن رذیلت شهویّه است برای اینکه ترغیب نکردن بر طعام مسکین از حُبّ مال است}

- ترجمه سلطانی

و بر اطعام مسکین ترغیب نمی‌کند

- ترجمه راستین

و (کسی را) بر اطعام فقیر ترغیب نمی‌کند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤ فَوَيْلٌ لِّلْمُصَلِّينَ

پس وای بر نمازگزاران [اگر نماز گزارند نمازشان نماز نمی‌باشد بلکه وبال بر آنان و معصیت می‌باشد]

- ترجمه سلطانی

پس وای بر نمازگزاران

- ترجمه راستین

پس وای بر آن نماز گزاران.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٥ الَّذِينَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ

کسانی که آنها دربارهٔ نمازشان سهل انگارند {هر انسانی نمازی خاصّ به خود دارد که این نماز قالبیّه تذکره (یادآوری) بر آن است، و نمازگزار به نماز قالبیّه باید که به حالت متذکّر به نماز خاصّ خود باشد وگرنه با نمازش مستحقّ بر «ویل» می‌شود که جز برای کفّار نیست}

- ترجمه سلطانی

کسانی که آنها دربارهٔ نمازشان سهل انگارند

- ترجمه راستین

که دل از یاد خدا غافل دارند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٦ الَّذِينَ هُمْ يُرَاءُونَ

کسانی که ریا می‌کنند (نشان می‌دهند) {زیرا مرائى (ریا کننده) آن را می‌آورد و حدود آن را تمام می‌کند و اوقاتش را حفظ می‌کند، و این از رذائل علّامه و شهویّه است}

- ترجمه سلطانی

کسانی که ریا می‌کنند (نشان می‌دهند)

- ترجمه راستین

همانان که (اگر طاعتی کنند به) ریا و خود نمایی کنند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٧ وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ

و نیکی را منع می‌کنند {و این از رذائل شهویّه است}.

- ترجمه سلطانی

و نیکی را منع می‌کنند.

- ترجمه راستین

و زکات و احسان را (از فقیران و هر خیر کوچک را حتی قرض را هم از محتاجان) منع کنند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای