سورهٔ انبیاء

محل نزول:   مکّه
تعداد کل آیات: ۱۱۲
نام‌های سوره:
أنبیاء، إقترب
تفسیر

٥١ وَلَقَدْ آتَيْنَا إِبْرَاهِيمَ رُشْدَهُ مِن قَبْلُ وَكُنَّا بِهِ عَالِـمِينَ

و همانا ما از قبل [آنچه موجب] رشد ابراهیم [است] را به او داده‌ایم و به آن آگاه بودیم

- ترجمه سلطانی

و همانا ما از قبل رشد ابراهیم را به او داده‌ایم و به آن آگاه بودیم

- ترجمه راستین

و همانا ما پیش از این ابراهیم را کاملا به رشد و کمال خود رسانیدیم (تا بیرق توحید و خداپرستی را در عالم برافرازد) و ما به شایستگی او بر این مقام دانا بودیم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٥٢ إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ مَا هَذِهِ التَّمَاثِيلُ الَّتِي أَنتُمْ لَهَا عَاكِفُونَ

آنوقت که به پدرش و قومش گفت: این تماثیل (تندیس‌ها) چیست؟ که شما به آنها معتکف (مشغول، سرگرم) هستید

- ترجمه سلطانی

آنوقت که به پدرش و قومش گفت: این تماثیل (تندیس‌ها) چیست؟ که شما به آنها معتکف (مشغول، سرگرم) هستید

- ترجمه راستین

هنگامی که با پدرش (یعنی عمویش) و با قومش گفت: این مجسمه‌های بی‌روح و بتهای بی‌اثر چیست که شما به خدایی می‌پرستید و بر آن عمری متوقف شده‌اید؟

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٥٣ قَالُوا وَجَدْنَا آبَاءَنَا لَهَا عَابِدِينَ

[در جواب مثل اهل هر زمانه‌ای] گفتند: پدرانمان را عبادت کنندهٔ آنها یافتیم {همانطور که نقل شده بین اوصیای آدم و شیث، و نوح رجال صالحی بوده‌اند که مردم به آنان انس داشتند پس چون رحلت می‌کردند حزن شدیدی به مردم داخل می‌شد و بعضی صالحین برای انس مردم و رفع حزنشان تماثیل (تندیس‌ها) آن صلحاء را می‌ساختند و آنها را زیارت می‌کردند و به آنها مأنوس می‌شدند، پس چون زمان متمادی شد و پدران ارتحال کردند و آن تماثیل برای اولاد و اولاد اولاد باقی ماند شیطان نزد آنها آمد و گفت: پدران شما این تماثیل را عبادت می‌کردند و به آن و عبادت آنها فریب خوردند}

- ترجمه سلطانی

گفتند: پدرانمان را عبادت کنندهٔ آنها یافتیم

- ترجمه راستین

آنها ابراهیم را پاسخ دادند که ما پدران خود را بر پرستش این بتان یافته‌ایم (و ما پیروی آنها خواهیم کرد).

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٥٤ قَالَ لَقَدْ كُنتُمْ أَنتُمْ وَآبَاؤُكُمْ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ

[ابراهیم] گفت همانا شما و پدرانتان در گمراهی واضحی (بدیهی) بوده‌اید

- ترجمه سلطانی

(ابراهیم) گفت همانا شما و پدرانتان در گمراهی واضحی (بدیهی) بوده‌اید

- ترجمه راستین

ابراهیم گفت: همانا شما خود و پدرانتان همه سخت در گمراهی بوده و هستید.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٥٥ قَالُوا أَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ أَمْ أَنتَ مِنَ اللَّاعِبِينَ

گفتند: آیا تو حقّ را نزد ما آورده‌ای یا تو از بازیگران هستی [یعنی راست می‌گویی یا مزاح می‌کنی؟!]

- ترجمه سلطانی

گفتند: آیا تو حقّ را نزد ما آورده‌ای یا تو از بازیگران هستی (بازی می‌کنی)؟!

- ترجمه راستین

قوم به ابراهیم گفتند: آیا تو (بر علیه شرک و اثبات توحید) حرف حق و حجت قاطعی برای ما آورده‌ای یا سخنی به بازیچه و هزل می‌رانی؟

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٥٦ قَالَ بَل رَّبُّكُمْ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ الَّذِي فَطَرَهُنَّ وَأَنَا عَلَى ذَلِكُم مِّنَ الشَّاهِدِينَ

[ابراهیم بعد انکار ربوبیّت آنها برای حصر ربوبیّت در خداوند] گفت: بلکه پروردگار شما پروردگار آسمان‌ها و زمین است که آنها (مؤنّث) را آفریده و من از مشاهده کنندگان بر آن هستم [یعنی این گفتار من از روی مزاح و لعب نیست بلکه از روی جدّ و مواطات (موافقت) قلب است]

- ترجمه سلطانی

(ابراهیم) گفت: بلکه پروردگار شما پروردگار آسمان‌ها و زمین است که آنها (مؤنّث) را آفریده و من از مشاهده کنندگان بر آن هستم

- ترجمه راستین

ابراهیم پاسخ داد که خدای شما همان خدایی است که آفریننده آسمانها و زمین است و من بر این سخن به یقین گواهی می‌دهم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٥٧ وَتَاللَّهِ لَأَكِيدَنَّ أَصْنَامَكُم بَعْدَ أَن تُوَلُّوا مُدْبِرِينَ

و به خداوند سوگند که بعد آنکه پشت کردید و (در حالی که) رفته‌اید حتماً برای اصنام (بتان) شما چاره‌ای خواهم کرد [یعنی آنچه که ملایم آنها نباشد را حتماً در خفاء به آنها می‌کنم]

- ترجمه سلطانی

و به خداوند سوگند که بعد از آنکه پشت کردید و (در حالی که) رفته‌اید حتماً برای اصنام (بتان) شما چاره‌ای خواهم کرد

- ترجمه راستین

و به خدا قسم که من این بتهای شما را چاره‌ای کنم (و با هر تدبیری توانم درهم می‌شکنم) بعد از آنکه شما (برای تفرج و رسوم عید به صحرا روید و از بتخانه) روی گردانید.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
جزء ۱۷
سوره انبیاء
حزب ۶۶

٥٨ فَجَعَلَهُمْ جُذَاذًا إِلَّا كَبِيرًا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ إِلَيْهِ يَرْجِعُونَ

پس آنها را شکسته شده (تکه تکه) قرار داد مگر بزرگ آنها را [در ساخت یا در تعظیم و فأس (تیشه، تبر کوچک) را در گردن او آویخت و خارج شد] تا شاید آنها به سوی او بازگردند

- ترجمه سلطانی

پس آنها را شکسته شده (تکه تکه) قرار داد مگر بزرگ آنها را تا شاید آنها به سوی او بازگردند

- ترجمه راستین

(در آن موقع به بتخانه شد) و همه بتها را درهم شکست به جز بت بزرگ آنها را تا (در مقام شکایت) به او رجوع کنند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٥٩ قَالُوا مَن فَعَلَ هَذَا بِآلِهَتِنَا إِنَّهُ لَـمِنَ الظَّالِـمِينَ

گفتند: کسی که این [کار] را با خدایان ما انجام داده قطعاً او [با قرار دادن خود در معرض قتل و سیاست (تنبیه)] از ستمکاران [بر نفس خود] است

- ترجمه سلطانی

گفتند: کسی که این (کار) را با خدایان ما انجام داده قطعاً او از ستمکاران است

- ترجمه راستین

قوم ابراهیم گفتند: کسی که چنین کاری با خدایان ما کرده همانا بسیار ستمکار است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٦٠ قَالُوا سَمِعْنَا فَتًى يَذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهُ إِبْرَاهِيمُ

گفتند: [قبل از آن] شنیدیم که جوانی دربارهٔ آنها سخن می‌راند [و عیبجویی می‌کرد]، به او ابراهیم گفته می‌شود

- ترجمه سلطانی

گفتند: شنیدیم که جوانی دربارهٔ آنها سخن میراند (عیبجویی می‌کرد)، به او ابراهیم گفته میشود

- ترجمه راستین

(آنان که لعن بتان را از ابراهیم شنیده بودند) گفتند که ما جوانی ابراهیم نام را شنیده‌ایم که بتان را (به بدی و زشتی) یاد می‌کرد.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
(نمایش تمام آیات سوره)