سورهٔ حج آیه ۸

تفسیر


جزء ۱۷
سوره حج
حزب ۶۷

متن عربی آیه

٨ وَمِنَ النَّاسِ مَن يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَابٍ مُّنِيرٍ

ترجمه‌ها

و از مردم کسی که دربارهٔ خداوند بدون علمی و نه هدایتی و نه کتابی روشنگر جدل می‌کند {انسان دارای مراتبی است و ادراک او در هر مرتبه غیر از ادراکی است که در مرتبهٔ دیگر است، زیرا او در مقام نفس خود از معانی غیبی، محتجب (در حجاب بودن) است که ادراکش جز به صور معلوماتى مغایر با معلومات نمی‌باشد که مطابقت و عدم مطابقت با آنها محتمل است، و در این مرتبه ادراکات او تصوّر و اوهام و شکوک و ظنون و علوم عادی و تقلیدی و یقینی نامیده می‌شوند و لکن در عرف شرع، جملهٔ تصدیقات ظنّی و یقینی او ظنون نامیده می‌شوند اگر ادراک او به جَوَلان نفس او و ترتیب مقدّمات و فکر و نظر از نفس او باشد علم برهانی نامیده می‌شود، و اگر با تسلیم و اخذ از غیر باشد تقلیدی نامیده می‌شود، و تقلید یا با شنیدن از مقلَّد یا با مشاهدهٔ کتابی از او می‌باشد، و با این آیه به این سه اشاره نمود و «علم» مقدّم شده برای اینکه آن از حیث نفس خود اشرف از تقلید است، و اگرچه تقلید از حیث خروج از انانیّت و تسلیم اشرف از آن می‌باشد، زیرا علم حصولی از شوب انانیّت که آن نحوی از تَفَرعُن و ادعای آلهت است خالی نمی‌شود، و عبارت به «هدی» و «کتاب منیر» اداء شده برای اشعار به اینکه تقلید اگر از کسی که تقلید کردن از او صحیح است باشد به اینکه مُجاز از خداوند و صدق او معلوم باشد توسّل به او و اعتماد بر او در تکلّم و جدال صحیح است، و امّا اگر از کسی باشد که تقلید کردن از او صحیح نباشد از امثال خود و اقران خود و از پدران خود و معلّمین خود پس اعتماد بر او جایز نیست}

و از مردم کسی که دربارهٔ خداوند بدون علمی و نه هدایتی و نه کتابی روشنگر جدل میکند

و از مردم کس هست که از روی جهل و گمراهی و بی‌هیچ هدایت و کتاب و حجت روشن در کار خدا جدل می‌کند.

لغات

(برای دیدن جزییات هر کلمه روی آن کلیک کنید)

وَمِنَ
و از
النَّاسِ
مردم
مَن
کسی که
يُجَادِلُ
مجادله می‌کند
فِي
درباره
اللَّهِ
خداوند
بِغَيْرِ
بدون
عِلْمٍ
آگاهی
وَلَا
و نه
هُدًى
هدایت
وَلَا
و نه
كِتَابٍ
کتاب
مُّنِيرٍ
روشن