سورهٔ مؤمنون

همانا مؤمنان [با ایمان خاصّ و بیعت ولویّه و قبول دعوت باطنه] رستگار شده‌اند {زیرا مؤمن به معنی مسلم اگر به عنوان واقف (متوقّف شده) بر اسلامش باشد غیر سالک یا واصل به ایمان است که فلاح نداشته باشد و منفعت او سوای منافع راجع به دنیا از حفظ خون و جواز تناکح و توارث و معامله به نحو معاملهٔ مسلمین از عدم جواز غیبت او و هتک عِرض (آبرو) او و غیر ذلک نمی‌باشد}

کسانی که در نمازشان (دعائشان) خاشع هستند {«صلوهٔ» به معنی دعاء خواندن است یعنی دعاء (خواندن، خواستن، دعوت کردن) خداوند برای حضور نزد داعی (دعاء کننده) و به معنی هر آنچه که با آن خداوند دعاء (خوانده) می‌شود از فعل یا قول یا هیئت یا فکر یا تخیّل (در خیال آوردن)، و چون نماز مشروع قالبی، مرکّب از هیئآت (هیئت‌ها، صورت‌ها) و افعال و اقوال است که همگی آنچه هستند که خداوند برای حضور نزد او با آنها دعاء می‌شود «صلوهٔ» نامیده شده و ذکر مأخوذ از صاحب اجازه چه جلیّ باشد یا خفی، و هکذا فکر مصطلح صوفیّه از تمثّل ملکوت شیخ نزد سالک چه با تعمّل (کوشش) از سالک باشد یا به غیر تعمّل از او، و چون مقصود از دعای خداوند، به هر صورتی که باشد دخول او در بیت قلب داعی یا حضور داعی نزد او است، و حضور سالک نزد خداوند جز با کسر (شکستن) انانیّت خود و خروج از وجود خود نمی‌شود و آن جز به محبّت بر خداوند و استشعار هیبت او از او نمی‌شود، برای اینکه خشوع حالت حاصله از محبّت کسی که بر او خشوع می‌شود و استشعار هیبت او است و این حال جز با کسر انانیّت خاشع نمی‌باشد پس اگر داعی در دعای خویش خشوع نکند دعای او لغو می‌باشد پس نمازگزار به نماز قالبیّهٔ شرعیّه چون قیام او در نماز قیام کسی است که نزد ملک مقتدر می‌ایستد، و تکبیر او اظهار و استشعار به عظمتِ خداوند است به معنی اینکه در ذکر او سوای خداوند نیست و لذلک «تکبیرهٔ الاِحرام» نامیده شده، و اقوال او همگی دعاء و تضرّع بر خداوند و رکوع او و سجودش تواضع بر عظمت خداوند است}

و کسانی که از لغو [یعنی فعل یا قولی که به آن اعتناء نمی‌شود و فایدهٔ مطلوب از آن بر آن مترتّب نمی‌شود] روی گردان هستند

و کسانی که زکات [دادن] را انجام دهنده‌اند

و کسانی که آنها فروجشان (عورات مرد و زن) را [از وَطی یا نظر کردن] حفظ کننده‌اند

مگر بر ازواجشان یا آنچه که دستانشان مالک شده (کنیزان نه بردگان)، پس همانا آنها سرزنش نمی‌شوند {با اینکه مضاجعت اگر به امر خداوند و از جهتی که خداوند به آن رضایت دارد باشد صاحب آن مأجور است برای اینکه اکثر مردم مانند سایر افعالشان، مضاجعتشان جز محض تَشَهّی (اشتهاء نمودن) نفس نمی‌باشد پس اجر و پاداش در آن ندارند}

پس کسی که ورای آن [مذکور] را طلب کند پس آنان همان تجاوزگران هستند

و آنها کسانی هستند که اماناتشان [یعنی از هر آنچه که نزد انسان ودیعه شده تا محفوظ سالم نامی و نموّ داده شده برای صاحب آن باشد و وقتی که صاحب آن، طالب آن شود آن را به او تسلیم نماید] و عهدشان (بیعت عامّه و خاصّه) را رعایت کننده‌اند {مراعات عهد به این است که آن را ترک ننماید و شروط آن را ترک نکند و آن را نقض نکند}

و کسانی که آنها نمازهایشان را محافظت کننده هستند {محافظت مواظبت بر چیزی است با ذبّ (حمایت) و دفاع از آن، و حفظ آن از ضیاع و ضایع شدن}

آنان [در حقیقت] همان وارثان هستند