سورهٔ نور

بر نابینا حرجی (پرهیزی، گناهی) نیست و بر ناتوان حرکتی حرجی نیست [بر اینان در هم خوراک شدن با تندرستان و معاشرت با آنها، و نه در خوردن از خانه‌های کسانی که آنان را در آن بر جای گذاشته‌اند و نه در خوردن و برگرفتن از خانه‌هایی که صاحبانشان کلید آنها را به آنها داده‌اند، و نه در خوردن از خانه‌های خویشان دعوت کننده و نه در تخلّف (سرپیچی) از جهاد و نه در عدم طاعت و زیارت مثل تندرستان، حرج نیست] و بر مریض حرجی نیست و نه بر خودتان [در اینکه منفرداً یا با معلولین] که از خانه‌های خویش بخورید [حرجی نیست] یا خانه‌های پدرانتان یا خانه‌های مادرانتان یا خانه‌های برادرانتان یا خانه‌های خواهرانتان یا خانه‌های عموهایتان یا خانه‌های عمّه‌هایتان یا خانه‌های دایی‌هایتان یا خانه‌های خاله‌هایتان یا آنچه (خانه‌هایی) که کلیدهای آن را مالک هستید [به وکیل بودن شما برای مالک در زمین (زراعی، حاصلخیز) او یا مخزن (انبار) او یا خانهٔ او، یا مالک کلید را عاریه داده، یا مراد خانهٔ مملوک (برده، کنیز) است] یا [خانهٔ] دوستتان [زیرا صداقت (دوستی) مقتضی سرور (شادمانی) به خوردن دوست از خانهٔ او است و اقل از اجازه نیست و لکن همهٔ آنها مادام که عدم اذن صاحبان آنها دانسته نشود، و مادام که به اسراف و افساد کشیده نشود، است] بر شما گناهی نیست که جمیعاً [مجتمع با صاحبان خانه‌ها یا با معلولین یا با انسان دیگر یا با مهمان] یا جدا جدا بخورید {از خوردن از خانه‌های مذکور بدون صاحبان آنها کراهت داشتند و در بعضی طایفه‌ها شخص از آنها به تنهایی نمی‌خورْد و از تنهایی خوردن به حرج می‌افتاد و در خانه‌های فقراء نمی‌خوردند زیرا غنی که به خانهٔ فقیری از دارندگان خویشی با او یا دوستانش داخل می‌شد و او را به طعام خود دعوت می‌کرد پس، از خوردن حرج (سختی) می‌داشت و وقتی که به آنها مهمانی نازل می‌شد از خوردن مگر با او در حرج می‌افتادند} و وقتی که داخل خانه‌ای می‌شوید پس به عنوان درود از نزد خداوند بر خودتان [بعضی از شما بر بعضی یا به اهل خانه‌ها] سلام کنید [تا این سلام را بر شما ردّ کنند (بازگردانند)] که مبارک و پاک است خداوند این‌چنین آیات [تدوینی در بیان احکام معاشرت] را برای شما بیان می‌کند با ترقّب به اینکه شما [در حکمت‌ها و مصالح آنها] تعقّل کنید [یا باشد که شما عاقل گردید یا باشد که شما در آداب لازم در معاشرت تعقّل نمایید و آنها را بفهمید و به آنها عمل کنید]

جز این نیست که مؤمنان کسانی هستند که به خداوند و رسول او ایمان آورده‌اند [و از آنچه که به آن امر شده‌اند تخلّف نمی‌کنند] و وقتی که با او بر امری [برای مؤمنین می‌باشند مانند جمعه و عید و جنگ و مشاورت] جمع شده می‌باشند نمی‌روند تا آنکه از او [برای رفتن] اجازه بگیرند همانا کسانی که از تو اجازه می‌گیرند آنان کسانی هستند که به خداوند و رسولش ایمان دارند پس وقتی که از تو به خاطر بعضی از شؤن (کارهای) خود اجازه می‌خواهند، پس به کسانی از آنها که خواستی اجازه بده و برای آنها (اجازه گیرندگان) از خداوند طلب آمرزش کن [زیرا التفات به غیر تو و غیر خداوند وقتی که نزد تو باشند برای آنها معصیت بزرگ است] که خداوند بسیار آمرزنده است [که آنچه را که از توجّه و نظر به غیر تو به آنها ملحق می‌شود می‌آمرزد، حینی که شایسته نیست که جز به تو نظر کنند] و مهربان است [به آنها بواسطهٔ توجّه به تو و استیذان (طلب اجازه) از تو رحم می‌کند]

فرا خواندن رسول را بین خود مانند فراخواندن بعض شما بعضی را قرار مدهید [به اینکه اسم او یا کنیهٔ او را ذکر کنید یا او را با صوت رفیع (بلند) نداء کنید، بلکه صدایتان را نزد او خَفْض کنید (پایین آورید) و او را به اسم او و کنیه‌اش ذکر نکنید، بلکه او را به الفاظ تعظیم مثل یا رسول الله (ص)، و یا نبیّ الله (ص) و امثال آن ذکر نمایید، و نگویید یا محمّد، و یا ابا القاسم] محقّقاً خداوند می‌داند کسانی از شما را که [یواشکی] در پشت دیگری در می‌روند (می‌گریزند) پس باید کسانی که با امر او [یعنی با امر خداوند یا با امر رسول (ص)] مخالفت می‌کنند حذر کنند که مبادا فتنه‌ای [بلیه (گرفتاری) یا امتحانی] به آنها اصابت نماید [که آنچه از نفاق که در قلوب آنها هست را در دنیا ظاهر نماید] یا عذاب دردناکی [در آخرت] به آنها اصابت کند

آگاه باشید همانا آنچه که در آسمان‌ها و زمین است برای خداوند است محقّقاً آنچه [از افعال و احوال و اخلاق و نیّات و خطرات (خطورات، در معرض مخاطره قرار گرفتن) و مکموناتی که استشعار به آنها ندارید] که شما بر آن هستید و [الآن و] روزی که به او بازگردانده می‌شوید را می‌داند پس آنها را به آنچه که عمل می‌کرده‌اند آگاه می‌کند و خداوند به هر چیزی دانا است.