سورهٔ آل عمران
آل عمران، زهراء، طیبه، کنز، امان، مجادله، استغفار، معینه
١٠١ وَكَيْفَ تَكْفُرُونَ وَأَنتُمْ تُتْلَى عَلَيْكُمْ آيَاتُ اللَّهِ وَفِيكُمْ رَسُولُهُ وَمَن يَعْتَصِم بِاللَّهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ
و چگونه کفر میورزید [که آن بر شما نمیسزد] و (حال آنکه) شما هستید که آیات خداوند بر شما تلاوت میشود و رسول او در میان شما است [و کسی که به صراط مستقیم موصل (وصل کننده) له به مطلوبش هدایت شود که مطلوبی سوای آن برای او نیست البتّه از آن بر نمیگردد، یعنی همانا شما با بیعت کردن با رسول (ص) اعتصام (تمسّک) به خداوند جُستید زیرا بیعت مورث تمسّک به کسی است که بیعت را قبول میکند و تمسّک به رسول (ص) برای مظهر تامّ بودن او برای او، تمسّک به خداوند است و کسی که به رسول (ص) اعتصام (تمسّک) جوید به صراط مستقیم موصل به خداوند هدایت میشود برای اینکه رسول (ص) همان صراط مستقیم است و کسی که هدایت شد بر نمیگردد مگر وقتی که در کوری به غایت آن رسیده باشد] و هر کس به خداوند متمسّک شود پس به راه راست هدایت شده [یعنی همانا شما با بیعت کردن با رسول (ص) به خداوند اعتصام (تمسّک) جُستید زیرا بیعت مورث تمسّک به کسی است که بیعت را قبول میکند و تمسّک به رسول (ص) برای مظهر تامّ بودن او برای او، تمسّک به خداوند است و کسی که به رسول (ص) اعتصام جوید به صراط مستقیم موصل به خداوند هدایت میشود برای اینکه رسول (ص) همان صراط مستقیم است و کسی که هدایت شد بر نمیگردد مگر وقتی که در کوری به غایت آن رسیده باشد]
- ترجمه سلطانیو چگونه کفر میورزید (بر شما نمیسزد) و (حال آنکه) شما هستید که آیات خداوند بر شما تلاوت میشود و رسول او در میان شما است و هر کس به خداوند متمسّک شود پس به راه راست هدایت شده
- ترجمه راستینو چگونه کافر خواهید شد در صورتی که آیات خدا بر شما تلاوت میشود و پیغمبر خدا میان شماست؟و هر کس به دین خدا متمسّک شود محققا به راه مستقیم هدایت یافته است.
- ترجمه الهی قمشهای١٠٢ يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ
ای کسانی که ایمان آوردهاید از [سخط] خداوند بهراسید آنچنان که حقّ تقوای او است و هرگز نمیرید مگر [در حالی که] شما مسلمان هستید [یعنی اسلام را تا حال مرگ ادامه دهید]
- ترجمه سلطانیای کسانی که ایمان آوردهاید از (سخط) خداوند بهراسید آنچنان که حقّ پروا کردن از او است و هرگز نمیرید مگر (در حالی که) شما مسلمان هستید
- ترجمه راستینای اهل ایمان، از خدا بترسید چنانچه شایسته خدا ترس بودن است، و نمیرید جز به دین اسلام.
- ترجمه الهی قمشهای١٠٣ وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَكُنتُمْ عَلَى شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنْهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ
و همگی به ریسمان خداوند چنگ اندازید {حبل الله بر قرآن اطلاق میشود برای اینکه آن مانند ریسمان محسوس ممدود (کشیده شده) از خداوند به سوی خلق است، یک طرف آن همان مقام مشیّت و علویّت علیّ (ع) در دست خداوند است، و طرف دیگرش در دست مردم است و آن نقش آن و نوشتهٔ آن و لفظ آن و عبارت آن است، و بر کامل از نبّی (ص) یا ولیّ (ع) اطلاق میشود، زیرا او نیز ریسمان ممدود از جانب خداوند به سوی خلق است که یک طرف آن مشیّت است مانند قرآن و طرف دیگرش بشریّت او است، و بر ولایت تکوینی و ولایت تکلیفی اطلاق میشود زیرا آن نیز ریسمان ممدود است که یک طرف آن مشیّت است برای اینکه همه در مقامات عالیه متّحد هستند، و تفرقه جز این نیست که آن در عالم فرق است و طرف دیگر آن بشریّت کامل و صدر (سینه) قابل ولایت و بشریّت او است} [یعنی ای مسلمانان به محمّد (ص) و شریعت او و کتاب او چنگ بزنید و ای مؤمنین به علی (ع) و ولایتش چنگ بزنید] و [با چنگ انداختن به ادیان منسوخه و باطله و ولایت منافقین] پراکنده نشوید و نعمت خداوند را بر خود به یاد آورید آنوقت که دشمن [یکدیگر] بودید پس [با اسلام] بین قلوب شما الفت داد پس به نعمت او برادر [یکدیگر در دین، دوستدار هم، متّفق هم] شُدید {چون عداوت بین مردم بلای بزرگی برای آنان میباشد و الفت، نعمت بزرگی در دنیا و مورث نعمت در آخرت است از بین نعم که خدای تعالی با آن بر آنان انعام کرد دفع این بلاء و اعطاء این نعمت را ذکر کرد} و (حال آنکه) بر لبهٔ پرتگاهی از آتش بودید پس خداوند شما را از آن رهانید اینچنین [تبیین آیات مودعه دربارهٔ بیت و مقام و احکام مقرّرهٔ آن در باب حجّ بیت و آیات مذکورهٔ آن در مواعظ شما] است که خداوند آیات [تکلیفی و وعظی و تکوینی دیگر] خود را برای شما تبیین میکند به این ترقّب که شما [به مصالحتان و مضارّتان، یا به ولایت ولیّ امرتان] هدایت شوید
- ترجمه سلطانیو همگی به ریسمان خداوند چنگ اندازید و پراکنده نشوید و نعمت خداوند را بر خود به یاد آورید آنوقت که دشمن (یکدیگر) بودید پس (با اسلام) بین قلوب شما الفت داد پس به نعمت او برادر (یکدیگر) (در دین) شُدید و (حال آنکه) بر لبهٔ پرتگاهی از آتش بودید پس خداوند شما را از آن رهانید اینچنین خداوند آیات خود را برای شما تبیین میکند به این ترقّب که شما هدایت شوید
- ترجمه راستینو همگی به رشته (دین) خدا چنگ زده و به راههای متفرّق نروید، و به یاد آرید این نعمت بزرگ خدا را که شما با هم دشمن بودید، خدا در دلهای شما الفت و مهربانی انداخت و به لطف و نعمت خدا همه برادر دینی یکدیگر شدید، و در پرتگاه آتش بودید، خدا شما را نجات داد. بدین گونه خدا آیاتش را برای (راهنمایی) شما بیان میکند، باشد که هدایت شوید.
- ترجمه الهی قمشهای١٠٤ وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
و باید امّتی (گروهی) از شما باشند که دعوت به خیر کنند [مقصود این است که بودن امّتی (گروهی) از شما داعى (دعوت کننده) به خیر امری حتمی است پس آنها را طلب کنید و دعوتشان را اجابت نمائید] و به معروف امر کنند و از منکر نهی نمایند و آنان همان رستگاران (کاملان در رستگاری) هستند
- ترجمه سلطانیو باید امّتی (گروهی) از شما باشند که دعوت به خیر کنند و به معروف امر کنند و از منکر نهی نمایند و آنان همان رستگاران هستند
- ترجمه راستینو باید برخی از شما مسلمانان، خلق را به خیر و صلاح دعوت کنند و امر به نیکوکاری و نهی از بدکاری کنند، و اینها (که واسطه هدایت خلق هستند) رستگار خواهند بود.
- ترجمه الهی قمشهای١٠٥ وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِن بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَأُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ
[پس بر تمسّک به این امّت اجتماع کنید] و مانند کسانی که بعد از آنکه بیّنات نزد آنها آمد فرقه فرقه (پراکنده) شدند و اختلاف کردند [مانند یهود و نصاری که تمسّک به اوصیاء موسی (ع) و عیسی (ع) را ترک کردند] نباشید و آنان (متشبّهین به آنها از این امّت) عذابی عظیم دارند
- ترجمه سلطانیو مانند کسانی که بعد از آنکه بیّنات نزد آنها آمد فرقه فرقه (پراکنده) شدند و اختلاف کردند نباشید و آنان عذابی عظیم دارند
- ترجمه راستینو شما مسلمانان مانند مللی نباشید که پس از آنکه آیات روشن برای (هدایت) آنها آمد راه تفرقه و اختلاف پیمودند، که البته برای آنها عذاب بزرگ خواهد بود.
- ترجمه الهی قمشهای١٠٦ يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَكَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ
در روزی که رویهایی [از بشّاشت سرور (شادمانی) و نضارت (تر و تازه بودن) آن] سپید میشوند و رویهایی [از کابت (افسردگی) حزن و خوف و کدورت آن] سیاه میشوند پس کسانی که روسیاه میشوند [به آنها گفته میشود:] آیا بعد از ایمانتان کفر ورزیدید پس عذاب را بچشید به [خاطر] آنکه [بعد از ایمانتان] کفر ورزیدید
- ترجمه سلطانیدر روزی که رویهایی سپید میشوند و رویهایی سیاه میشوند پس کسانی که رویشان سیاه میشود (به آنها گفته میشود:) آیا بعد از ایمانتان کفر ورزیدید پس عذاب را بچشید به آنکه (بعد از ایمانتان) کفر ورزیدید
- ترجمه راستیندر روزی که گروهی روسفید و گروهی روسیاه باشند، اما سیه رویان (را نکوهش کنند که) چرا بعد از ایمان باز کافر شدید؟اکنون بچشید عذاب را به کیفر کفر و عصیان خود.
- ترجمه الهی قمشهای١٠٧ وَأَمَّا الَّذِينَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِي رَحْمَةِ اللَّهِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
و امّا کسانی که روسفید گشتند پس آنها در رحمت خداوند مخلّد (ماندگار) در آن هستند
- ترجمه سلطانیو امّا کسانی که رویهایشان سفید گشت پس آنها در رحمت خداوند مخلّد (ماندگار) در آن هستند
- ترجمه راستینو اما روسفیدان در رحمت خدا (یعنی بهشت) درآیند و در آن جاوید متنعّم باشند.
- ترجمه الهی قمشهای١٠٨ تِلْكَ آيَاتُ اللَّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ وَمَا اللَّهُ يُرِيدُ ظُلْمًا لِّلْعَالَـمِينَ
این [مذکورات از آیهٔ اوّلین خانهٔ وضع شده برای مردم الی دخول در رحمت] آیات خداوند هستند [دالّ بر حقّ بودن او و مجازاتش بر اعمال] که آنها را [متلبّس به] حقّ [یا بواسطهٔ حقّ مخلوقٌ به] بر تو میخوانیم و خداوند [با سیاه کردن وجوه و چشاندن عذاب] ستمی برای جهانیان نمیخواهد [بلکه آن نتیجهٔ اعمال آنها است که به سوی آنها کشانده شده]
- ترجمه سلطانیاینها آیات خداوند هستند که آنها را به حقّ بر تو میخوانیم و خداوند برای جهانیان ستمی نمیخواهد
- ترجمه راستیناینها آیات الهی است که برای تو به راستی میخوانیم، و خداوند هرگز اراده ستم به هیچ کس از مردم عالم نخواهد کرد.
- ترجمه الهی قمشهای١٠٩ وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ
و آنچه که در آسمانها هست و آنچه که در زمین هست برای خداوند است و امور به خداوند بازگردانده میشوند [یعنی هر فعلیّتی به فعلیّت دیگری منتهی میشود تا منتهی به فعلیّتی شود که فوق آن فعلیّتی نیست و آن ربوبیّت است]
- ترجمه سلطانیو آنچه که در آسمانها هست و آنچه که در زمین هست برای خداوند است و امور به خداوند بازگردانده میشوند
- ترجمه راستینو هر آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است همه ملک خداست و بازگشت همه امور (و موجودات) به سوی اوست.
- ترجمه الهی قمشهای١١٠ كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُم مِّنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ
شما (ائمّهٔ معصومین (ع)) بهترین امّت میباشید {مخاطبان ائمّهٔ معصومین (ع) میباشند چنانکه از آنان به طرق بسیار و الفاظ متخالفه (ناموافق با هم) و متوافقه (موافق با هم) روایت شده و از اوّل تمییزشان و اوان طفولیّتشان معصوم و فطرتاً آمران به معروف به قوای خود و لشکریان خود و ناهیان از منکر بر خود بودهاند تا زمان تعلّق تکلیف به آنها بحسب ظاهر و اوان بیعتشان و دخولشان در ایمان، سپس به اقتضای عصمت و ظهور ولایت، بحسب تکلیف الهی و امر و نهى شرعی آمران و ناهیان بر اهل مملکت خود و بر کسانی که از مملکتشان خارج شدند گردیدند} که برای [انتفاع] مردم [از عدم به وجود یا از عوالم عالی و حجابهای غیبی به عالم شهادت] خارج (فرستاده) شدهاید که به معروف امر کنید و از منکر نهی کنید و [با ایمانی بالاتر] به خداوند ایمان بیاورید و اگر اهل کتاب ایمان بیاورند البتّه برای آنان خیر (خوب، بهتر) میباشد [بعضی] از آنها [مثل انصار از یهود مدینه و مثل بعضی نصاری از اهل حبشه و اهل یمن به محمّد (ص) قبل مبعث او و بعد بعثت او] مؤمن هستند و [امّا] اکثر آنان تبهکار [از مقتضای دینشان و کتابشان و وصیّت پیامبرشان خارج] هستند
- ترجمه سلطانیشما (مخاطبان ائمّهٔ معصومین (ع)) بهترین امّت میباشید که خارج (فرستاده) شدهاید برای (انتفاع) مردم که به معروف امر کنید و از منکر نهی کنید و به خداوند ایمان بیاورید و اگر اهل کتاب ایمان بیاورند البتّه برای آنان خیر (خوب، بهتر) میباشد (بعضی) از آنها مؤمن هستند و (امّا) اکثر آنان تبهکارند
- ترجمه راستینشما (مسلمانان حقیقی) نیکوترین امتی هستید که پدیدار گشتهاید (برای اصلاح بشر، که مردم را) به نیکوکاری امر میکنید و از بدکاری باز میدارید و ایمان به خدا دارید. و اگر اهل کتاب همه ایمان میآوردند بر آنان چیزی بهتر از آن نبود، لیکن برخی از آنان با ایمان و بیشترشان فاسق و بدکارند.
- ترجمه الهی قمشهای