سورهٔ آل عمران

محل نزول:   مدینه
تعداد کل آیات: ۲۰۰
نام‌های سوره:
آل عمران، زهراء، طیبه، کنز، امان، مجادله، استغفار، معینه
صفحه قبلی | نمایش آیات ۱۹۱ الی ۲۰۰ (نمایش تمام آیات سوره)
تفسیر

١٩١ الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذَا بَاطِلًا سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ

آنان [کسانی هستند که با بیعت خاصّهٔ ولویّه بیعت کرده‌اند و دعوت باطنه را قبول نمودند و به ولایت علی (ع) اقرار کردند] که [در جمیع احوالشان] ایستاده و نشسته و [آرمیده] بر پهلوهایشان خداوند را یاد می‌کنند [زیرا صاحب لُبّ که ولایت را قبول کرده و با تلقیح ولایت دارای لبّ گشته است در احوال خود خالی از ذکر خداوند نمی‌شود] و در خلق آسمان‌ها و زمین تفکّر می‌کنند [که ای] پروردگار ما این [مخلوق از آسمان‌ها و زمین و آنچه که در آن دو است] را به باطل نیافریده‌ای، [و وقتی که سالکان به شیخ خود وصل شوند حالاً و قالاً می‌گویند:] تو [از معرفت (شناختن) امثال ما و وصول اشباه (شبیه‌ها) ما به ساحت جلالت و از آنچه که تصوّر کنندگان آن را تصوّر می‌کنند] منزّهی، [و برای آنان عالم ظلمت و نور ظاهر می‌شود و آلام (رنج‌ها) دار فتنه و غرور و لذّات نعیم جنان و راحتی‌های دار سرور را می‌چشند و مشاهده می‌کنند، و می‌شناسند که انسان برزخ بین جحیم و جنان است] پس [از نیران (آتش) به پروردگارشان پناه می‌برند و می‌گویند:] ما را از عذاب آتش حفظ بفرما

- ترجمه سلطانی

آنان که ایستاده و نشسته و (آرمیده) بر پهلوهایشان خداوند را یاد می‌کنند و در خلق آسمان‌ها و زمین تفکّر می‌کنند (که ای) پروردگار ما اینها را به باطل نیافریده‌ای، تو منزّهی، پس ما را از عذاب آتش حفظ بفرما

- ترجمه راستین

آنها که در هر حالت، ایستاده و نشسته و خفته خدا را یاد کنند و دائم در خلقت آسمان و زمین بیندیشند و گویند: پروردگارا، تو این دستگاه با عظمت را بیهوده نیافریده‌ای، پاک و منزهی، ما را به لطف خود از عذاب دوزخ نگاهدار؛

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٩٢ رَبَّنَا إِنَّكَ مَن تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ وَمَا لِلظَّالِـمِينَ مِنْ أَنصَارٍ

[در حالی که متضرّع بر او هستند می‌گویند: ای] پروردگار ما همانا هر کس را که تو در آتش داخل کنی پس هرآینه او را خوار کرده‌ای و ظالمان هیچ یاوری ندارند

- ترجمه سلطانی

(ای) پروردگار ما همانا هر کس را که تو در آتش داخل کنی پس هرآینه او را خوار کرده‌ای و ظالمان هیچ یاوری ندارند

- ترجمه راستین

ای پروردگار ما، هر که را در آتش افکنی او را سخت خوار کرده‌ای، و ستمکاران هیچ یاوری ندارند؛

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٩٣ رَّبَّنَا إِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِلْإِيمَانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّئَاتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ الْأَبْرَارِ

[ای] پروردگار ما همانا ما شنیدیم صدای منادیی را [از وجود خود که همان عقلی که ما را به تسلیم و انقیاد دعوت می‌کند و منادیی از خارج از وجود خود همان نبیّ عصر ما و خلیفهٔ او] که [به بندگانت] به ایمان نداء می‌دهد که به پروردگارتان ایمان بیاورید پس [اجابت کردیم او را و به تو] ایمان آوردیم [و به تو پناه آوردیم]، [ای] پروردگار ما پس گناهان ما را بیامرز [و آثام (گناهان) ما را بر ما و بر غیر ما ستر کن (بپوشان) همان‌هایی که تبعاتی دارند و مشاهدهٔ آنها و یادآوری آنها استتباع (در پی داشتن) عقوبت و الم (درد، دردمند شدن) می‌کند] و سیّئات ما را از ما بپوشان (زایل کن) {فرق بین ذنب و سیئّه به شدّت و ضعف است، ذنب آن سیئّه‌ای است که آن بنفسها انسانیّت را اذیّت می‌کند و تبعت و عقوبت آن نیز اذیّت می‌کند و سیئّه آن ذنبى است که آن بنفسه انسانیّت را اذیّت می‌کند بدون تبعتی بر آن} و ما را با نیکان بمیران [یعنی جمیع فعلیّات ما را بگیر]

- ترجمه سلطانی

(ای) پروردگار ما همانا ما شنیدیم صدای منادیی را که (به بندگانت) به ایمان نداء می‌دهد که به پروردگارتان ایمان بیاورید پس ایمان آوردیم، (ای) پروردگار ما پس گناهان ما را بیامرز و سیّئات ما را از ما بپوشان و ما را با نیکان بمیران

- ترجمه راستین

پروردگارا، ما صدای منادیی که خلق را به ایمان فرا می‌خواند که به پروردگارتان ایمان آورید، شنیدیم و ایمان آوردیم، پروردگارا، از گناهان ما درگذر و زشتی کردار ما بپوشان و هنگام جان سپردن ما را با نیکان و صالحان محشور گردان؛

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٩٤ رَبَّنَا وَآتِنَا مَا وَعَدتَّنَا عَلَى رُسُلِكَ وَلَا تُخْزِنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْمِيعَادَ

[ای] پروردگار ما، آنچه که بر [زبان] رسولانت [از استخلاف (جانشینی) در زمین و بقاء به خلافت تو و تمکین در دین و تبدیل خوف به امن] به ما وعده دادی را به ما بده و در روز قیامت ما را [به بقاء نقیصه تا که این نقیصه ظاهر شود و به آن مفتضح شویم] رسوا (مفتضح) نکن همانا تو خلف وعده نمی‌کنی

- ترجمه سلطانی

(ای) پروردگار ما، آنچه که به ما بر رسولانت وعده دادی را به ما بده و در روز قیامت ما را رسوا نکن همانا تو خُلف وعده نمی‌کنی

- ترجمه راستین

پروردگارا، ما را از آنچه به زبان رسولان خود وعده دادی نصیب فرما و ما را در روز قیامت محروم مگردان، که تو هرگز در وعده تخلّف نمی‌ورزی.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
جزء ۴
سوره آل عمران
حزب ۱۵

١٩٥ فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لَا أُضِيعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِّنكُم مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى بَعْضُكُم مِّن بَعْضٍ فَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَأُخْرِجُوا مِن دِيَارِهِمْ وَأُوذُوا فِي سَبِيلِي وَقَاتَلُوا وَقُتِلُوا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ثَوَابًا مِّنْ عِندِ اللَّهِ وَاللَّهُ عِندَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ

پس پروردگار آنها بر آنان اجابت کرد [به این] که من عمل عاملی از شما را از مذکّر یا مؤنّث ضایع نمی‌کنم [پس به شما از وقایت (حفظ کردن) و مغفرت و تکفیر (پوشاندن) و توفیت (تمام بدادن) و ایتاء به قدر استعدادتان به اعمالتان عطاء می‌کنم]، بعضی از شما [ناشی] از بعضی دیگر [به توالد، یا مردان ناشی از زنان، و زنان از مردان، یا بعضى از شما از سنخ بعضى دیگر] هستید پس کسانی که [از وطن‌های صوری مانع از اقامهٔ عبادت و اظهار دین به مدینهٔ رسول (ص) به طلب دین یا برای تمکّن از اظهار دین و عبادت، یا به بلد (شهر، سرزمین) یعنی بلدی که در آن دین طلب می‌کردند، یا در آن از اظهار دین، یا اقامهٔ مراسم آن متمکّن می‌شدند، یا از دار الشّرک باطنی که همان نفس امّاره سپس لوّامه است] هجرت کردند یا از دیار صوریشان یا معنویشان اخراج شدند و در راه من [یعنی در راه مدینه یا در راه رسول (ص)، یا در راه تحصیل دین، یا طریق قلب و ولایت که آن سبیل الله حقیقی است] اذیّت شدند و [با جهاد صوری یا با جهاد معنوی] جنگ کردند و [از حیات حیوانیشان با شمشیرهای دشمنان ظاهری یا از انانیّاتشان] کشته شدند حتماً و حتماً [انانیّاتشان و لوازم انانیّاتشان از] سیّئات [قالبی] آنها را از آنها می‌پوشانم (زائل می‌کنم) و قطعاً به عنوان ثواب (پاداش) [یعنی در حالی که آنها جزاء داده شدگان] از نزد خداوند [هستند] آنها را در جنّت‌هایی که تحت [درختان آنها یا عمارات آنها یا قِطَع (قطعات تفکیک شده)] آنها نهر‌ها جاری می‌شود داخل می‌کنم و خداوند است که پاداش نیکو [تنها] نزد او است

- ترجمه سلطانی

پس پروردگار آنها بر آنان اجابت کرد که من عمل عاملی از شما را از مذکّر یا مؤنّث ضایع نمی‌کنم، بعضی از شما از بعضی دیگر هستند پس کسانی که هجرت کردند یا از دیارشان اخراج شدند و در راه من اذیّت شدند و جنگ کردند و کشته شدند حتماً و حتماً سیّئات آنها را از آنها می‌پوشانم و قطعاً به عنوان ثواب (پاداش) از نزد خداوند آنها را در جنّت‌هایی که تحت آنها نهر‌ها جاری می‌شود داخل می‌کنم و خداوند پاداش نیکو (تنها) نزد او است

- ترجمه راستین

پس خدا دعاهای ایشان را اجابت کرد که البته من (که پروردگارم) عمل هیچ کس از مرد و زن را بی‌مزد نگذارم، زیرا شما از یکدیگرید (و همه در نظر من یکسانید) ، پس آنان که از وطن خود هجرت نمودند و از دیار خویش بیرون رانده شدند و در راه من رنج کشیدند و جهاد کرده و کشته شدند همانا بدیهای آنان را بپوشانم و آنها را به بهشتهایی درآورم که زیر درختانش نهرها جاری است. این پاداشی است از جانب خدا، و نزد خدا است پاداش نیکو.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٩٦ لَا يَغُرَّنَّكَ تَقَلُّبُ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي الْبِلَادِ

چرخیدن (گردش کردن، رفت و آمد) کسانی که کفر ورزیده‌اند در شهرها {تقلّب کنایه از سعهٔ آنها و راحت آنها و تجارات رابحهٔ (سودآور) آنها و تمکّن آنها از آنچه که اراده کرده‌اند است} نباید تو را فریب بدهد

- ترجمه سلطانی

چرخیدن (گردش کردن، رفت و آمد) کسانی که کفر ورزیده‌اند در شهرها نباید تو را فریب بدهد

- ترجمه راستین

(دنیا) تو را نفریبد چون بینی که کافران در شهرها به راحتی می‌گردند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٩٧ مَتَاعٌ قَلِيلٌ ثُمَّ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمِهَادُ

[آن تقلّب] متاعی اندک است سپس منزلگاه آنها جهنّم است و [جهنّم] چه بد گهواره‌ای است

- ترجمه سلطانی

متاعی اندک است سپس منزلگاه آنها جهنّم است و چه بد گهواره‌ای است

- ترجمه راستین

این متاعی اندک است و پس از این جهان منزلگاه آنان جهنم است و بد آرامگاهی است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٩٨ لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نُزُلًا مِّنْ عِندِ اللَّهِ وَمَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ لِّـلْأَبْرَارِ

لکن کسانی که از پروردگارشان هراس داشتند برای آنها جنّت‌هایی هست که از تحت آنها نهرها جاری می‌شود در آنها [بدون زوال] ماندگار هستند، از نزد خداوند پذیرائی شوند و آنچه که نزد خداوند است برای نیکان بهتر است [از آنچه که فُجّار (بدکاران) در آن می‌چرخند (گردش می‌کنند)]

- ترجمه سلطانی

لکن کسانی که از پروردگارشان هراس داشتند برای آنها جنّت‌هایی هست که از تحت آنها نهرها جاری می‌شود در آنها ماندگار هستند از نزد خداوند پذیرائی شوند و آنچه که نزد خداوند است برای نیکان بهتر است

- ترجمه راستین

لیکن آنان که خداترس و با تقوایند منزلگاهشان بهشت‌هایی است که در زیر درختانش نهرها جاری است و در آن جاودانند، در حالتی که خدا بر آنها خوان احسان خود گسترده، و آنچه نزد خداست برای نیکان بهتر است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٩٩ وَإِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَـمَن يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَا أُنزِلَ إِلَيْكُمْ وَمَا أُنزِلَ إِلَيْهِمْ خَاشِعِينَ لِلَّهِ لَا يَشْتَرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ

و همانا از اهل کتاب البتّه کسانی هستند [که به خداوند کفر می‌ورزند و جهنّم برای آنها هست و اینکه از آنها کسانی هستند] که به خداوند و آنچه که به شما نازل شده [از کتاب و شریعت] ایمان می‌آورند و به آنچه که به آنها [از کتبشان و شرایعشان] نازل شده بر خداوند خاشعند، آیات خداوند را [مثل کفّار از آنها و مثل منافقان امّت محمّد (ص)] به بهایی اندک نمی‌فروشند آنان اجر (پاداش) خود را نزد پروردگارشان دارند همانا خداوند سریع حساب کننده است [برای اینکه حسابى او را از حسابى مشغول نمی‌دارد و چیزی از عمل او شاذّ نمی‌شود و چیزی از او غایب نمی‌شود و همه را دفعتاً واحده (یکباره) در طَرْفَهُٔ العَینی محاسبه می‌کند]

- ترجمه سلطانی

و همانا از اهل کتاب البتّه کسانی هستند که به خداوند و آنچه که به شما نازل شده ایمان می‌آورند و به آنچه که به آنها نازل شده بر خداوند خاشعند، آیات خداوند را به بهایی اندک نمی‌فروشند آنان اجر (پاداش) خود را نزد پروردگارشان دارند که خداوند سریع الحساب است

- ترجمه راستین

همانا برخی از اهل کتاب کسانی‌اند که به خدا و کتاب آسمانی شما و کتاب آسمانی خودشان ایمان آورند در حالی که مطیع فرمان خدا بوده و آیات خدا را به بهای اندک نفروشند، آن طایفه را نزد خدا پاداش نیکوست، و البته خدا حساب خلق را سریع و آسان خواهد رسید.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٠٠ يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

ای کسانی که [با ایمان عامّ و بیعت عامّهٔ نبویّه یا با ایمان خاصّ و بیعت خاصّهٔ ولویّه و قبول دعوت باطنه] ایمان آورده‌اید صبر کنید {صبر حبس نفس و منع آن از مقتضاهای آن است، صبر از معاصی حبس نفس است از مقتضای قوای شهویّه و غضبیّه و شیطانیّهٔ آن بدون اذن و اباحه از خداوند، و صبر بر طاعات حبس نفس است از خروج از مقام تسلیم و انقیاد زیرا نفس به قوّت شیطانی خود اقتضای استبداد و انانیّت می‌نماید، و صبر بر مصائب حبس نفس است از جزع حین ورود امر غیر ملایم بر آن برای اینکه آن وقتی که تمکّن از دفع آن ندارد اقتضای جزع و اضطراب و التجاء به غیر خود و التماس دفع از او هنگام ورود منافی آن را می‌کند یا از انتقام بر آن وقتی از آنچه باشد که بر آن انتقام گرفته می‌شود} و یکدیگر را به ایستادگی [بر صبر بر مصائب یا بر طاعات یا از معاصی] وا دارید {مصابره به معنی حمل (وادار کردن) هر یک یکدیگر را بر صبر بر مصائب یا بر طاعات یا از معاصی یا به معنی مغالبه (به هم غلبه کردن) در صبر است} و مرابطه کنید (مرزبانی کنید، یا مراد از آن اتّصال به امام با بیعت خاصّهٔ ولویّه، یا با تبعیّت و انقیاد در احکام، یا اتّصال به ملکوت امام است) و [در ترک آنچه که به آن از صبر، و مصابره و مرابطه امر شده‌اید و از خداوند بعد مرابطه در غفلت یا اعراض از متجلّا] از [سخط و عذاب] خداوند بهراسید [برای اینکه کسی که بعد کفر بورزد پس خداوند او را به عذابی عذاب می‌کند که احدی از جهانیان را با آن عذاب نکند] راجی به اینکه شما رستگار شوید.

- ترجمه سلطانی

ای کسانی که ایمان آورده‌اید صبر کنید و یکدیگر را به ایستادگی وا دارید و مرابطه کنید (مرزبانی کنید، با ملکوت امام ارتباط برقرار کنید) و از خداوند بهراسید راجی به اینکه شما رستگار شوید.

- ترجمه راستین

ای اهل ایمان، (در کار دین) صبور باشید و یکدیگر را به صبر و مقاومت سفارش کنید و مهیّا و مراقب کار دشمن بوده و خداترس باشید، باشد که فیروز و رستگار گردید.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
(نمایش تمام آیات سوره)