سورهٔ دخان

محل نزول:   مکّه
تعداد کل آیات: ۵۹
نام‌های سوره:
دخان، حم دخان
تفسیر

٣١ مِن فِرْعَوْنَ إِنَّهُ كَانَ عَالِيًا مِّنَ الْمُسْرِفِينَ

از فرعون، همانا او برتری‌جویی [مسلّط بر سرزمین مصر] از اسراف‌کاران بود

- ترجمه سلطانی

از فرعون، همانا او برتری‌جویی از اسراف‌کاران بود

- ترجمه راستین

از شر فرعون که سخت متکبر و ستمکار بود آسوده ساختیم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٢ وَلَقَدِ اخْتَرْنَاهُمْ عَلَى عِلْمٍ عَلَى الْعَالَـمِينَ

و (حال آنکه) هرآینه آنها را از روی علم بر عالمیان [زمان خود] برگزیدیم

- ترجمه سلطانی

و (حال آنکه) هرآینه آنها را از روی علم بر عالمیان (زمان خود) برگزیدیم

- ترجمه راستین

و آنها را در آن دور بر عالمیان به علم و دانش (کتاب آسمانی تورات) برگزیدیم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٣ وَآتَيْنَاهُم مِّنَ الْآيَاتِ مَا فِيهِ بَلَاءٌ مُّبِينٌ

و از آیات خود [مانند فَلَق (شکافتن) دریا و تظلیل (سایبان شدن، سایه افکندن) غَمام (ابرها) و دادن مَنّ و سَلْوی] آنچه که در آنها امتحانی واضح بود به آنها دادیم

- ترجمه سلطانی

و از آیات خود آنچه که در آن امتحانی واضح بود به آنها دادیم

- ترجمه راستین

و آیات و معجزاتی (از رحمت و غضب) بر آنها به دست موسی آوردیم که در آن کاملا و آشکارا آزمایش شوند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٤ إِنَّ هَـؤُلَاءِ لَيَقُـولُونَ

همانا اینان، [قریش، به جهت انکار بر معاد] البتّه می‌گویند:

- ترجمه سلطانی

همانا اینان البتّه می‌گویند:

- ترجمه راستین

همانا اینان (یعنی مشرکان مانند دهریان) البته خواهند گفت،

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٥ إِنْ هِيَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الْأُولَى وَمَا نَحْنُ بِمُنشَرِينَ

که [مردنی، یا فتنه (آزمایش) شدنی، یا عاقبت و نهایت امر] جز همین مرگ اوّل ما نیست و ما زنده شونده (بازگشت کنندهٔ برانگیخته شونده) نیستیم

- ترجمه سلطانی

که جز همین مرگ اوّل ما (چیزی) نیست و ما زنده شونده نیستیم

- ترجمه راستین

که ما جز این مرگ اول (دیگر هیچ مرگ و زندگی) نداریم و هیچ (در قیامت) زنده نخواهیم شد.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٦ فَأْتُوا بِآبَائِنَا إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ

پس اگر [در وعدهٔ اعادت (باز گرداندن) و ثواب و عِقاب] راستگو می‌باشید پدران ما (مردگان به مرگ اولی) را بیاورید {اِعادَت و بَعْث (برانگیخته شدن) در آخرت و انتهاء (پایان یافتن) از دنیا را در دنیا قرار دادند، پس با قیاس سقیمی قیاس کردند و ندانستند که کسی که بالفعل گشت ممکن نمی‌شود که بالقوّه گردد، و اِعادت در دنیا نمی‌شود مگر با بالقوّه قرار دادن آنچه که بالفعل است، و امّا رجعت (بازگشت) به دنیا و احیاء اموات که به بزرگان نسبت داده شده پس آن با بالقوّه قرار دادن آنچه که بالفعل است نیست و جز این نیست که آن توسعه دادن (فراخ کردن مهلت دادن) از سوی کامل در وجود میّت است}

- ترجمه سلطانی

پس اگر راستگو می‌باشید پدران ما را بیاورید

- ترجمه راستین

پس پدران ما را اگر راست می‌گویید بیاورید.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٧ أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ أَهْلَكْنَاهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ

آیا اینان بهترند یا قوم تُبّع (نام پادشاهان یمن است) و کسانی که قبل از آنها [مانند قوم نوح و عاد و ثمود، که آنان از جهت احوال بحسب دنیا بهتر از اینان بودند، از جهت قوّت اقوی (قوی‌تر) و از جهت اموال و اولاد اکثر (بیشتر) و از جهت اعمار (عمرها) اطول (طولانی‌تر) بودند و معذلک] آنان را [به کفرشان] هلاک کردیم [و حال آنکه اینان از جهت احوال اخس (زبون‌تر) از آنان و به جهت کفر اشدّ (شدید‌تر) هستند پس با اینان چه کنیم؟!] همانا آنها مجرم بودند

- ترجمه سلطانی

آیا اینان بهترند یا قوم تُبّع (نام پادشاهان یمن) و کسانی که قبل از آنها آنان را هلاک کردیم همانا آنها مجرم بودند

- ترجمه راستین

آیا اینان بهترند (و نیرومندتر) یا قوم تبّع و اقوام پیش از آنان که چون بسیار مردم بدکار مجرمی بودند ما همه را هلاک کردیم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٨ وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ

و آسمان‌ها و زمین و آنچه که بین آن دو است را به بازی خلق نکرده‌ایم [تا با خلق کردن آنها بازی کرده باشیم و به آنها و ثوابشان و عقابشان تعرّض نکنیم]

- ترجمه سلطانی

و آسمان‌ها و زمین و آنچه که بین آن دو است را به بازی خلق نکرده‌ایم

- ترجمه راستین

و ما آسمانها و زمین و آنچه را بین آنهاست به بازیچه خلق نکردیم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٩ مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

آن دو [و مابین آن دو] را مگر به حقّ [که همان ولایت مطلقه‌ای است که حقّ بودن هر ذی‌حقّى به آن است] خلق نکرده‌ایم و لکن بیشتر آنان نمی‌دانند [که آن این‌چنین است یا اصلاً علمى ندارند بلکه آنچه از صورت علم که دارند جهل مشابه به علم است و لذلک آنها را اعداء اهل علم می‌بینی]

- ترجمه سلطانی

آن دو را مگر به حقّ خلق نکرده‌ایم و لکن بیشتر آنان نمی‌دانند

- ترجمه راستین

آنها را جز به حق (و از روی حکمت و مصلحت) نیافریدیم و لیکن اکثر مردم از آن آگاه نیستند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
جزء ۲۵
سوره دخان
حزب ۱۰۰

٤٠ إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ مِيقَاتُهُمْ أَجْمَعِينَ

همانا روز فصل (جدایی، قیامت) وعده‌گاه همهٔ آنها است [پس در آنجا بین مُحِقّ و مبطل و عالِم و جاهل مشابه به عالِم جدایی می‌افکنیم]

- ترجمه سلطانی

همانا روز فصل (جدایی) وعده‌گاه همهٔ آنها است

- ترجمه راستین

همانا روز قیامت که روز فصل و جدایی (مؤمن و کافر) است وعده‌گاه جمیع خلایق است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
(نمایش تمام آیات سوره)