سورهٔ نساء
نساء، نساء کبری
٩١ سَتَجِدُونَ آخَرِينَ يُرِيدُونَ أَن يَأْمَنُوكُمْ وَيَأْمَنُوا قَوْمَهُمْ كُلَّ مَا رُدُّوا إِلَى الْفِتْنَةِ أُرْكِسُوا فِيهَا فَإِن لَّمْ يَعْتَزِلُوكُمْ وَيُلْقُوا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَيَكُفُّوا أَيْدِيَهُمْ فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأُولَئِكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطَانًا مُّبِينًا
بزودی دیگرانی را خواهید یافت که [با خدعه کردن] میخواهند از شما ایمن شوند و [با وفاق میخواهند] قوم خود را ایمن کنند [در حالی که آنها] هرگاه که به فتنه [یعنی به جنگ کردن با شما] بر میگردند در آن سرنگون میشوند [یعنی از اظهار وفاق به جنگ کردن با شما بر میگردند] پس اگر از شما کناره نگرفتند و به شما [طرح] تسلیم نیفکندند و دست برنداشتند پس آنها را در هر جائی که به آنان دست یافتید بگیرید و آنها را بکشید و دربارهٔ آنها، برای شما علیهم (بر ضدّ آنان) برهانی آشکار [از جهت تسلّط و از جهت ید یا حجّت برای غَدْر (بیوفایی، پیمان شکنی) آنها] قرار دادهایم
- ترجمه سلطانیبزودی دیگرانی را خواهید یافت که (با خدعه کردن) میخواهند از شما ایمن شوند و (با وفاق میخواهند) قوم خود را ایمن کنند هرگاه که به فتنه بر میگردند در آن سرنگون میشوند پس اگر از شما کناره نگرفتند و به شما (طرح) تسلیم نیفکندند و دست برنداشتند پس آنها را در هر جائی که به آنان دست یافتید بگیرید و آنها را بکشید و دربارهٔ آنها، برای شما علیهم (بر ضدّ آنان) برهانی آشکار قرار دادهایم
- ترجمه راستینگروهی دیگر را خواهید یافت که میخواهند از شما و از قوم خود ایمنی یابند، هرگاه که راه فتنهگری بر آنها باز شود به کفر خود بازگردند. پس اگر از شما کناره نگرفتند و تسلیم شما نشدند و از اذیت شما دست نکشیدند در این صورت آنها را هر جا یافتید بگیرید و به قتل رسانید، ما شما را بر (جان و مال) این گروه تسلطی کامل بخشیدیم.
- ترجمه الهی قمشهای٩٢ وَمَا كَانَ لِـمُؤْمِنٍ أَن يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَأً وَمَن قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَى أَهْلِهِ إِلَّا أَن يَصَّدَّقُوا فَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَى أَهْلِهِ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةً مِّنَ اللَّهِ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا
و بر مؤمن [صحیح] نباشد که مؤمنی را [به غیر حقّ] بکشد [پس به هر حال عذاب خواهد شد] مگر از روی خطاء و کسی که مؤمنی را از روی خطاء بکشد، پس آزاد کردن بردهای مؤمن و دیهای که به اهل او تسلّم (پرداخت) کند [بر عهدهٔ او] است مگر اینکه [اولیاء دم با عفو کردن] صدقه (تصدّق، گذشت) کنند و اگر از قومی باشد که بر شما دشمن هستند و (در حالی که) او مؤمن است پس آزاد کردن بردهای مؤمن [بدون دیه بر عهدهٔ او است] و اگر از قومی بود که بین شما و آنها پیمانی هست، پس [از جهت حفظ میثاق] تسلّم (پرداخت) دیه به اهل او و آزاد کردن بردهای مؤمن [بر عهدهٔ او است]، پس کسی که [بردهای یا ثمن آن را] نیافت پس دو ماه پیاپی روزه به (سبب) توبه از خداوند [بر عهدهٔ او] است و خداوند دانا [به وضع احکام] و حکیم میباشد [که آن را بر غایات محکمه وضع میکند]
- ترجمه سلطانیو بر مؤمن نباشد که مؤمنی را بکشد مگر از روی خطاء و کسی که مؤمنی را از روی خطاء بکشد، پس آزاد کردن بردهای مؤمن و دیهای که به اهل او تسلّم (پرداخت) کند (بر عهدهٔ او) است مگر اینکه (اولیاء دم با عفو کردن) صدقه (گذشت) کنند و اگر از قومی باشد که بر شما دشمن هستند و (در حالی که) او مؤمن است پس آزاد کردن بردهای مؤمن (بر عهدهٔ او) است و اگر از قومی بود که بین شما و آنها پیمانی هست پس تسلّم (پرداخت) دیه به اهل او و آزاد کردن بردهای مؤمن (بر عهدهٔ او) است، پس کسی که نیافت پس دو ماه پیاپی روزه به (سبب) توبه از خداوند (بر عهدهٔ او) است و خداوند دانا و حکیم میباشد
- ترجمه راستینهیچ مؤمنی را نرسد که مؤمن دیگری را به قتل رساند مگر آنکه به اشتباه و خطا مرتکب آن شود، و در صورتی که به خطا هم مؤمنی را مقتول ساخت باید (به کفّاره آن) بنده مؤمنی را آزاد کند و خونبهای آن را به صاحبش تسلیم نماید مگر آنکه دیه را ورثه (به قاتل) ببخشند. و اگر مقتولِ مؤمن از قومی باشد که با شما دشمن و محاربند، قاتل دیه ندهد، لیکن بر او است که بنده مؤمنی را آزاد کند، و اگر مقتول از قومی است که بین شما با آنها پیمان برقرار بوده پس خونبها را به صاحب خون پرداخته و بنده مؤمنی (به کفاره آن) آزاد کند، و اگر (بندهای) نیابد بایستی دو ماه متوالی روزه دارد. این توبهای است که از طرف خدا پذیرفته است و خدا دانا و حکیم است.
- ترجمه الهی قمشهای٩٣ وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا
و کسی که مؤمنی را به [قصد به] عمد بکشد پس جزائش جهنم است، در آن ماندگار است خداوند بر او غضب کند و او را لعن (دور) کند و عذابی عظیم برایش مهیّا سازد
- ترجمه سلطانیو کسی که مؤمنی را به (قصد) عمد بکشد پس جزائش جهنم است، در آن ماندگار است خداوند بر او غضب کند و او را لعن (دور) کند و عذابی عظیم برایش مهیّا سازد
- ترجمه راستینو هر کس مؤمنی را به عمد بکشد مجازات او (آتش) جهنم است، که در آن جاوید (معذّب) خواهد بود و خدا بر او خشم و لعن کند و عذابی بسیار شدید بر او مهیا سازد.
- ترجمه الهی قمشهای٩٤ يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَلَا تَقُـولُوا لِـمَنْ أَلْقَى إِلَيْكُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَعِندَ اللَّهِ مَغَانِمُ كَثِيرَةٌ كَذَلِكَ كُنتُم مِّن قَبْلُ فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوا إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا
ای کسانی که ایمان آوردهاید وقتی که در راه خدا [در زمین قدم] میزنید [یعنی در جهاد سفر میکنید] پس [در طلب ظهور امر از کفر و ایمان از کسی که با او ملاقات میکنید] بررسی (شدیداً ملاحظه) کنید [یعنی قبل از تیقّن (یقین یافتن) به کفر آنان در قتل تعجیل نکنید] و به کسی که به شما [طرح] تسلیم میافکند نگویید که مؤمن نیستی (اسلام او را انکار نکنید)، عَرَض (کالای زایل) زندگانی دنیا را میجویید [یعنی اسلام او را انکار نکنید برای ابتغاء (بدست آوردن) مالش با کشتن او بلکه امر او را بررسی کنید پس اگر اثر صدق در او ظاهر شد پس او را نکشید] و (حال آنکه) غنیمتهای بسیار نزد خداوند است شما [هم] قبل از این، اینچنین [کافر و متزلزل و مظهر (اظهار کننده) بر اسلام با زبانهایتان] بودید سپس خداوند بر شما منّت نهاد پس بررسی کنید همانا خداوند به آنچه که عمل میکنید آگاه است [پس در افعالتان و در نیّات خود احتیاط کنید]
- ترجمه سلطانیای کسانی که ایمان آوردهاید وقتی که در راه خدا (قدم) میزنید پس بررسی کنید و به کسی که به شما (طرح) تسلیم میافکند نگویید که مؤمن نیستی، عَرَض (کالای زایل) زندگانی دنیا را میجویید و (حال آنکه) غنیمتهای بسیار نزد خداوند است شما (هم) قبل از این، اینچنین بودید سپس خداوند بر شما منّت نهاد پس بررسی کنید همانا خداوند به آنچه که عمل میکنید آگاه است
- ترجمه راستینای اهل ایمان، چون در راه خدا (برای جهاد با کفّار) بیرون روید (در کار دشمن) تحقیق و جستجو کنید و به آن کس که اظهار اسلام کند و به شما سر تسلیم فرود آورد نسبت کفر مدهید تا (مال و جانش را بر خود حلال کنید و) از متاع ناچیز دنیا چیزی غنیمت برید، که غنایم بیشمار نزد خداست. اسلام شما هم اول امر همچنین اظهار و تسلیمی بیش نبود تا وقتی که خدا بر شما منّت گذاشت، پس اکنون باید تحقیق کنید که خدا به هر چه کنید آگاه است.
- ترجمه الهی قمشهای٩٥ لَّا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ عَلَى الْقَاعِدِينَ دَرَجَةً وَكُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى وَفَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًا
نشستگان از مؤمنین [کسانی که دعوت ظاهره را قبول کردهاند چه دعوت باطنه را قبول کرده و با بیعت خاصّه بیعت کرده باشند یا بر دعوت ظاهره و بر قبول بیعت عامّهٔ اسلامیّه وقوف کرده باشند] غیر ضررمندان و مجاهده کنندگان با اموالشان [با بذل آنها بر مجاهدین و صرف آنها در راه خیرات و انفاق آنها بر انفس آنها در جهاد و صرف قوایشان که همان اموال حقیقی آنها است، و همچنین نسبت دادن افعالشان و اوصافشان به خودشان] و انفسشان [با اتعاب (در رنج انداختن) خود در جهاد و اجهاد (جهاد کردن) با خود در خیرات و ریاضات] در راه خدا متساوی نمیشوند خداوند به مجاهدان با اموالشان و انفسشان بر قاعدان (نشستگان) به لحاظ درجه برتری داد و خداوند به هر کدام [از آن دو] وعدهٔ [پاداش] نیکو داده و خداوند مجاهدین [مجرّد از نسبت دادن اموال و انفس با طرح (دور انداختن) این نسبت و فناء از نسبت دادن اموال و صفات و انفس] را بر قاعدین با پاداشی بزرگ [که به حدّی محدود نمیشود] برتری داد {برای اینکه این مجاهدین از حدود خارج شدهاند}
- ترجمه سلطانینشستگان از مؤمنین غیر ضررمندان و مجاهده کنندگان با اموالشان و انفسشان در راه خدا متساوی نیستند خداوند به مجاهدان با اموالشان و انفسشان بر قاعدان (نشستگان) به لحاظ درجه برتری داد و خداوند به هر کدام (از آن دو) وعدهٔ نیکو داده و خداوند مجاهدین را بر قاعدین با پاداشی بزرگ برتری داد
- ترجمه راستینهرگز مؤمنانی که بدون عذر از جهاد بازنشستند با آنان که به مال و جان در راه خدا جهاد کنند یکسان نخواهند بود، خدا مجاهدان (فداکار) به مال و جان را بر بازنشستگان (از جهاد) بلندی و برتری بخشیده و همه (اهل ایمان) را وعده پاداش نیکو فرموده، و خداوند مجاهدان را بر بازنشستگان به اجر و ثوابی بزرگ برتری داده است.
- ترجمه الهی قمشهای٩٦ دَرَجَاتٍ مِّنْهُ وَمَغْفِرَةً وَرَحْمَةً وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا
به لحاظ درجاتی [بزرگ] از او و مغفرتی [بزرگ به ستر نسبت دادن افعال و صفات و انفس از آنها] و رحمتی [بزرگ] از خود {برای اینکه آنان از دار سخط خارج شدند و در دار رحمت داخل شدهاند و به انفس خود رحمت گشتند} و خداوند بسیار آمرزنده و مهربان میباشد [یعنی اینکه شیمهٔ (خوی) او مغفرت و رحمت است و اختصاص به مغفرت او و رحمت او به مجاهدین مستحقّ آن دو ندارد، بلکه شامل قاعد غیر مستحقّ نیز میشود]
- ترجمه سلطانیبه لحاظ درجاتی از او و مغفرت و رحمت و خداوند بسیار آمرزنده و مهربان میباشد
- ترجمه راستین(این) درجات و بخشایش و رحمت اوست و خدا آمرزنده و مهربان است.
- ترجمه الهی قمشهای٩٧ إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِـمِي أَنفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا
همانا کسانی که ملائکه آنها را میمیرانند [در حالی که] ظلم کنندگانِ به خودشان بودهاند [به سبب عدم خروج از دار الشّرک که همان نفوس حیوانی آنها است مقصّر هستند] گفتند در چه [حال] بودید؟ [یعنی در کدام حال بودید تا اینکه به این ارجاس خارج شدید و چرا نفوستان را در حیات خود پاکیزه نکردید؟ از روی اعتذار (عذر خواهی)] گفتند: ما در زمین مستضعف بودیم [و اهل شرک بر ما غلبه کردند به حیثی که تغییر حال ما، برای ما ممکن نمیشد]، گفتند آیا زمین خداوند وسیع نبود؟ پس در آن مهاجرت میکردید پس آنان، جایگاهشان جهنم است و بد سرانجامی است
- ترجمه سلطانیهمانا کسانی که ملائکه آنها را میمیرانند (در حالی که) ظلم کنندگانِ به خودشان بودهاند گفتند در چه (حال) بودید؟ گفتند: ما در زمین مستضعف بودیم، گفتند آیا زمین خداوند وسیع نبود؟ پس در آن مهاجرت میکردید پس آنان، جایگاهشان جهنم است و بد سرانجامی است
- ترجمه راستینآنان که فرشتگان، جانشان را در حالی که ظالم به خود بودهاند میگیرند، از آنها پرسند که در چه کار بودید؟پاسخ دهند که ما در روی زمین مردمی ضعیف و ناتوان بودیم. فرشتگان گویند: آیا زمین خدا پهناور نبود که در آن هجرت کنید؟! و مأوای ایشان جهنم است و آن بد جایگاه بازگشتی است.
- ترجمه الهی قمشهای٩٨ إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلَا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا
مگر مستضعفانی از مردان و زنان و کودکان که [بحسب عمل] استطاعت چاره جوئی ندارند و [بحسب نظر] به راهی هدایت نمیشوند {مستضعف کسی است که بحسب قوّهٔ عملیّه بر اعمالی که قلبِ او را از آنچه که او را از افاضات حقّ تعالی محجوب میکند تطهیر کند و نه بحسب قوّهٔ نظریّه بر تمییز بین حقّ و باطل قدرت ندارد، و گاهی مستضعف به کسی که دینی و مذهبی را سوای عادیّات نشنیده، تفسیر میشود}
- ترجمه سلطانیمگر مستضعفانی از مردان و زنان و کودکان که استطاعت چاره جوئی ندارند و به راهی هدایت نمیشوند
- ترجمه راستینمگر آن گروه از مردان و زنان و کودکان که ناتوان بودند و گریز و چارهای برایشان میسّر نبود و راهی (به نجات خود) نمییافتند.
- ترجمه الهی قمشهای٩٩ فَأُولَئِكَ عَسَى اللَّهُ أَن يَعْفُوَ عَنْهُمْ وَكَانَ اللَّهُ عَفُوًّا غَفُورًا
پس آنان [با عدم خروجشان از دار الشّرک خود] چه بسا که خداوند [اقامت آنان در دار الشّرک را] از آنها عفو کند و خداوند بسیار بخشاینده و بسیار آمرزنده میباشد
- ترجمه سلطانیپس آنان چه بسا که خداوند از آنها عفو کند و خداوند بسیار بخشاینده و بسیار آمرزنده میباشد
- ترجمه راستینآنها امیدوار به عفو و بخشش خدا باشند، که خدا گناهشان را میبخشد و خدا بخشنده و آمرزنده است.
- ترجمه الهی قمشهای١٠٠ وَمَن يُهَاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُرَاغَمًا كَثِيرًا وَسَعَةً وَمَن يَخْرُجْ مِن بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا
و کسی که در راه خدا مهاجرت نماید در زمین گذرگاههای زیاد و فراوانی مییابد {مَرغَم از رَغام یعنی خاک است و به معنی مَذهَب (گذرگاه) و مَهرَب (گریزگاه) و مَغْضَب (محلّ غضب و دفاع کردن) است، و مراد از آن محلّ تَفرّج (گشایش یافتن) و تَنزّه (پاک شدن از عیب و آلایش) از زمین است به حیثی که دشمنان را خوار میکند} و کسی که [ظاهراً و باطناً] از خانهاش خارج شود [در حالی که] مهاجر به سوی خداوند و رسول او است سپس مرگ او را [اختیاراً به جذبهٔ الهی یا اضطراراً در سبیل ظاهری یا باطنی] دریابد پس اجر او بر خداوند واقع شده است [یعنی شایسته نیست که غیر او اداء اجر او را متکفّل شوند و در آن بشارت تامّ برای آنان است] و خداوند بسیار آمرزنده و مهربان میباشد [و مَساوی (بدیها) زایل نشده از او را میبخشاید و به او با اعطاء اجر او بلاواسطه رحم میکند]
- ترجمه سلطانیو کسی که در راه خدا مهاجرت نماید در زمین گذرگاههای زیاد و فراوانی مییابد و کسی که از خانهاش خارج شود (در حالی که) مهاجر به سوی خداوند و رسول او است سپس مرگ او را دریابد پس اجر او بر خداوند واقع شده است و خداوند بسیار آمرزنده و مهربان میباشد
- ترجمه راستینو هر کس در راه خدا (از وطن خویش) هجرت کند در زمین برای آسایش و گشایش امورش جایگاه بسیار خواهد یافت، و هر گاه کسی از خانه خویش برای هجرت به سوی خدا و رسول بیرون آید و در سفر، مرگ وی فرا رسد اجر و ثواب چنین کسی بر خداست و خدا پیوسته آمرزنده و مهربان است.
- ترجمه الهی قمشهای