سورهٔ نساء

محل نزول:   مدینه
تعداد کل آیات: ۱۷۶
نام‌های سوره:
نساء، نساء کبری
تفسیر

٢١ وَكَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَقَدْ أَفْضَى بَعْضُكُمْ إِلَى بَعْضٍ وَأَخَذْنَ مِنكُم مِّيثَاقًا غَلِيظًا

و چگونه آن را می‌گیرید و (حال آنکه) بعضی از شما [آبش را] به بعضی [از آنها] خالی کرده {أفاض به معنی ریختن، خالی کردن، افشاندن، سیل روانه کردن، سرریز کردن، جام را پر کردن، لبریز کردن، باز کردن، گشودن و ... است} [و با آنچه که آن را داده‌اید استحلال (طلب حلال نمودن) رحم او را کرده‌اید] و [آنها (زنان)] از شما پیمانی سخت گرفته‌اند [همان کلمه‌ای که خداوند آن را میثاقى اکید بین ازواج قرار داده و بر آن احکام سخت بسیاری را برای زوج بر عهدهٔ زوجه و برای زوجه بر عهدهٔ زوج مترتّب ساخته است]

- ترجمه سلطانی

و چگونه آن را می‌گیرید و (حال آنکه) بعضی از شما (آبش را) به بعضی (از آنها) ریخته و (آنها) از شما پیمانی سخت گرفته‌اند

- ترجمه راستین

و چگونه مهر آنان را خواهید گرفت در حالی که هر کدام به حقّ خود رسیده‌اید و آن زنان (مَهر را در مقابل عقد زوجیّت و) عهد محکم از شما گرفته‌اند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٢ وَلَا تَنكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُم مِّنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتًا وَسَاءَ سَبِيلًا

و با آنچه که پدرانتان [و جد و بالاتر] از زنان نکاح کرده‌اند نکاح نکنید [که مستحقّ عقوبت بر آن می‌شوید] مگر آنچه که قبلاً رُخ داده [که عقوبت بر آن نیست]، قطعاً آن کار بسیار بد و چندش‌آور و بد راهی است

- ترجمه سلطانی

و با آنچه که پدرانتان از زنان نکاح کرده‌اند نکاح نکنید مگر آنچه که قبلاً رُخ داده، قطعاً آن کار بسیار بد و چندش‌آور و بد راهی است

- ترجمه راستین

و نکاح مکنید زن پدر را (بعد از این حکم) الاّ آنچه از پیش کرده‌اید، زیرا این کاری است زشت و مبغوض (خدا) و بد راه و رسمی است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٣ حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ الـلَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُم مِّنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ الـلَّاتِي فِي حُجُورِكُم مِّن نِّسَائِكُمُ الـلَّاتِي دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُوا دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ وَأَن تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَّحِيمًا

حرام شد بر شما [نکاح کردن با] مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان و عمّه‌هایتان و خاله‌هایتان و دختران برادر و دختران خواهر و مادران شما که به شما شیر داده‌اند و خواهران شما از شیر خوردن و مادران زنانتان و دختران زنانتان که در دامان شمایند از زنان شما که به آنها داخل کرده‌اید پس اگر به آنها داخل نکرده‌اید پس گناهی بر شما نیست و حلیله‌هایِ (زوجه‌ها، زنانی که با مردی در منزل زندگی می‌کنند) پسران شما که از صُلب (دودمان) شمایند [و نوه و پائین‌تر، نه کسانی که مردم آنها را پسران شما می‌خوانند] و اینکه بین دو خواهر را جمع کنید مگر آنچه که رُخ داده است همانا خداوند بسیار آمرزنده [که آنچه که از جهل واقع می‌شود را می‌آمرزد] و مهربان می‌باشد [که کسی که در مخالفت با او تعمّد نمی‌ورزد را مؤاخذه نمی‌کند]

- ترجمه سلطانی

حرام شد بر شما (نکاح کردن با) مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان و عمّه‌هایتان و خاله‌هایتان و دختران برادر و دختران خواهر و مادران شما که به شما شیر داده‌اند و خواهران شما از شیر خوردن و مادران زنانتان و دختران زنانتان که در دامان شمایند از زنان شما که به آنها داخل کرده‌اید پس اگر به آنها داخل نکرده‌اید پس گناهی بر شما نیست و حلیله‌هایِ (زنانی که با مردی در منزل زندگی می‌کنند) پسران شما که از صُلب (دودمان) شمایند و اینکه بین دو خواهر را جمع کنید مگر آنچه که البتّه رُخ داده است همانا خداوند بسیار آمرزنده و مهربان می‌باشد.

- ترجمه راستین

حرام شد بر شما (ازدواج با) مادران و دختران و خواهران و عمّه‌ها و خاله‌ها و دختران برادر و دختران خواهر و مادران رضاعی و خواهران رضاعی و مادران زن و دختران زن که در دامن شما تربیت شده‌اند اگر با آن زن مباشرت کرده باشید، و اگر دخول با آن زن نکرده (طلاق دهید) باکی نیست (که با دختر او ازدواج کنید) . و نیز حرام شد زن فرزندان صلبی و نیز حرام شد جمع میان دو خواهر مگر آنچه پیش از نزول این حکم کرده‌اید (که خدا از آن درگذشت) که خدا (در حق بندگان) بخشنده و مهربان است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
جزء ۵
سوره نساء
حزب ۱۷

٢٤ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ كِتَابَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَأُحِلَّ لَكُم مَّا وَرَاءَ ذَلِكُمْ أَن تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُم مُّحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ فَمَا اسْتَمْتَعْتُم بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَاضَيْتُم بِهِ مِن بَعْدِ الْفَرِيضَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا

و [حرام شد بر شما نکاح با] شوهرداران از زنان [زیرا بُضع (شرمگاه زن) آنها مملوک دیگری است] مگر آنچه را که مالک شده‌اید [مانند زنان اسیر که ازواج کافر دارند و امر به طلاق کنیزی که صاحبش او را به ازدواج بَردهٔ خود درآورده یا پس از فروختن آنها که به منزلهٔ طلاق است]، [اینها احکام] مقرّرهٔ خداوند بر شما است، و ماورای آن برای شما حلال شده که با اموالتان طلب زناشویی کنید نه [آنکه] زنا کننده [باشید] پس به آنچه که با آن از آنها استمتاع (طلب تمتّع) کردید پس به عنوان فریضه [فرض شده یا به جهت عقد واجب شده] مزدشان را به آنها بدهید {آیه دالّ بر تحلیل مُتعه است}، و بعد از این فریضه گناهی بر شما نیست در آنچه که [هر دو] به آن [اعطاء زیاده بر فریضه یا اسقاط چیزی از فریضه توسط زن] تراضی کنید همانا خداوند دانا و حکیم می‌باشد [و مُتعه را از روی علم و به جهت غایاتی منوط به مصالح و حِکمى حلال نمود] {مُتعه به ازدواجی گفته می‌شود که در آن مرد و زن مدّت زمانی را برای عقد معیّن می‌کنند و پس از سپری شدن مدّت، خود به خود محرمیّت از بین رفته و احتیاجی به طلاق ندارد}

- ترجمه سلطانی

و (حرام شد بر شما نکاح با) شوهرداران از زنان مگر آنچه را که مالک شده‌اید (مانند اسراء و امر به طلاق کنیزی که صاحبش او را به ازدواج بَردهٔ خود درآورده یا فروختن آنها)، (اینها احکام) مقرّرهٔ خداوند بر شما است، و ماورای آن برای شما حلال شده که با اموالتان طلب زناشویی کنید نه (آنکه) زنا کننده (باشید) پس به آنچه که با آن از آنها طلب تمتع کردید پس به عنوان فریضه مزدشان را به آنها بدهید، و بعد از این فریضه گناهی بر شما نیست در آنچه که (هر دو) به آن تراضی کنید همانا خداوند دانا و حکیم می‌باشد

- ترجمه راستین

و نکاح زنان شوهردار نیز (برای شما حرام شد) مگر آن زنانی که (در جنگهای با کفّار، به حکم خدا) متصرّف شده‌اید. این حکم خدا بر شماست، و هر زنی غیر آنچه ذکر شد شما را حلال است که به مال خود به طریق زناشویی بگیرید نه آنکه زنا کنید، پس چنانچه از آنها بهره‌مند شوید آن مهر معیّن که حق آنهاست به آنان بپردازید، و باکی نیست بر شما که بعد از تعیین مهر هم به چیزی با هم تراضی کنید (و بدانید که) البته خدا دانا و آگاه است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٥ وَمَن لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنكُمْ طَوْلًا أَن يَنكِحَ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ فَمِن مَّا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُم مِّن فَتَيَاتِكُمُ الْمُؤْمِنَاتِ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِكُم بَعْضُكُم مِّن بَعْضٍ فَانكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَنَاتٍ غَيْرَ مُسَافِحَاتٍ وَلَا مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ فَإِذَا أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنَاتِ مِنَ الْعَذَابِ ذَلِكَ لِـمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنكُمْ وَأَن تَصْبِرُوا خَيْرٌ لَّكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

و هر کس از شما که به لحاظ توانگری استطاعت ندارد که با زنان مؤمن [آزاد] نکاح کند پس از آنچه که مالک شده‌اید از کنیزان جوان مؤمن خود [نکاح کند] و خداوند به ایمان شما داناتر است [و به ظاهر ایمان اکتفاء کنید زیرا خداوند است که او عالم به سرائر (رازهای پنهان) است، و چه بسا کنیزی که در ایمان برتر از حرهّ (زن آزاد) باشد، و کنیز بحسب معاش بر شما سبکتر است]، بعضی از شما [در نسبت داده شدن به آدم (ع) و به اسلام] از بعضی [دیگر] هستید پس آنها را به اجازهٔ اهل آنها (خانوادهٔ دختر) نکاح کنید [زیرا بدون اذن زنا است] و اجور (مزدهای) آنها (زنان) را به عنوان [زنان] شوهردار [عفیفه] به نیکی بدهید نه به عنوان [زنان] زناکار و نه به عنوان [زنان] دوستِ پنهان گیرنده (دوستان در سرّ)، پس وقتی که به زناشویی (به تزویج) در می‌آیند پس اگر فاحشه (زنا) آوردند پس نصف آنچه که از عذاب بر زنان آزاد است بر آنها (کنیزان) است [یعنی اینکه عبید (بردگان) و اماء (کنیزان) نصف حدّ زده می‌شوند] این [ترخیص نکاح با کنیزان] برای کسی از شما است که از عَنَت [تعب (رنج) و اذیّت از عزوبت (نداشتن جفت)] می‌ترسد و اگر صبر کنید [و از نکاح با کنیزان عفّت ورزید] برای شما بهتر است و خداوند [بر سوءهٔ (چیزی که باعث شرم و خجالت شود) لازمه از نکاح با آنها] بسیار آمرزنده و مهربان است [که با ترخیص (اجازه دادن) بر شما در نکاح آنها (مؤنّث) حین عنت (دشواری) و ترجیح تعفّف از آنها تا آنچه که امکان دارد تا آنکه از مضاجعت با آنها بدی بر شما وارد نشود]

- ترجمه سلطانی

و هر کس از شما که به لحاظ توانگری استطاعت ندارد که با زنان مؤمن (آزاد) نکاح کند پس از آنچه که مالک شده‌اید از کنیزان جوان مؤمن خود (نکاح کند) و خداوند به ایمان شما داناتر است، بعضی از شما از بعضی پس آنها را به اجازهٔ اهل آنها (دختر) نکاح کنید و اجور (مزدهای) آنها (مؤنّث) را به عنوان (زنان) شوهردار (عفیفه) به نیکی بدهید نه به عنوان (زنان) زناکار و نه به عنوان (زنان) دوستِ پنهان گیرنده، پس وقتی که به زناشویی در می‌آیند پس اگر فاحشه (زنا) آوردند پس نصف آنچه که از عذاب بر زنان آزاد است بر آنها (کنیزان) است این برای کسی از شما است که از دشواری می‌ترسد و اگر صبر کنید برای شما بهتر است و خداوند بسیار آمرزنده و مهربان است

- ترجمه راستین

و هر که را توانایی آن نباشد که زنان پارسای با ایمان (و آزاد) گیرد پس، از کنیزان مؤمنه که مالک آن شدید به زنی اختیار کند. خدا آگاه‌تر است به (مراتب) ایمان شما که شما اهل ایمان بعضی از جنس بعضی دیگرید (و همه مؤمن و در رتبه یکسانید) ، پس با کنیزان مؤمنه با اذن مالکشان ازدواج کنید و مهر آنها را به طرز پسندیده بدهید، کنیزانی که عفیف باشند نه زناکار و رفیق و دوست‌باز، پس چون شوهر کردند چنانچه عمل زشتی از آنها سر زند بر آنها نصف عذاب (یعنی حدّ) زنان پارسای آزاد است. این حکم درباره کسی است که بترسد مبادا به رنج افتد، و صبر کردن برای شما بهتر است، و خدا بخشنده و مهربان است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٦ يُرِيدُ اللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ وَيَتُوبَ عَلَيْكُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

خداوند می‌خواهد تا [آنچه را که آن در معاشتان و معادتان به صلاح شما است با این احکام از تحریم محرمّات و تحلیل محلّلات و تسنین (وضع کردن قانون) استمتاع از زنان و ترخیص در مکروهات از نکاح با اِماء (کنیزان) در وقت مساس (تماس) حاجت و تعفّف مهما امکن از آنها] برای شما بیان کند و شما را با سنّت‌های کسانی [از انبیاءِ] قبل از شما راهنمائی کند [تا به آنها اقتداء کنید] و [با خروج شما از مشتهیات انفستان و دخول شما در تحت امر خود و با امتثال اوامر خود و نواهی خود] بر شما توبه (التفات) کند و خداوند بسیار دانا [است و آنچه که اصلح به حال شما است را می‌داند] و حکیم است [که به آنچه که صلاح شما در آن نیست امر نمی‌کند]

- ترجمه سلطانی

خداوند می‌خواهد تا برای شما بیان (روشن) کند و شما را با سنّت‌های کسان (انبیاء) قبل از شما راهنمائی کند و بر شما توبه (التفات) کند و خداوند بسیار دانا و حکیم است

- ترجمه راستین

خدا می‌خواهد (راه سعادت را) برای شما بیان کند و شما را به آداب (ستوده) آنان که پیش از شما بودند رهبر گردد و بر شما ببخشاید، که خدا دانا و به حقایق امور آگاه است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
جزء ۵
سوره نساء
حزب ۱۷

٢٧ وَاللَّهُ يُرِيدُ أَن يَتُوبَ عَلَيْكُمْ وَيُرِيدُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الشَّهَوَاتِ أَن تَمِيلُوا مَيْلًا عَظِيمًا

و خداوند می‌خواهد که [با خروج شما از مشتهیات انفستان و دخول شما در تحت امر خود و به امتثال اوامر و نواهی خود] بر شما توبه (التفات) کند و کسانی که از شهوات پیروی می‌کنند [همچنین کسی که از استمتاع زنان منع می‌نماید] می‌خواهند که به میلی (انحرافی) بزرگ [از طریقی که مؤدی به نجات شما است] متمایل (منحرف) شوید (حال آنکه) او حقیق (شایسته) به اتّباع است و آنان احقّ به اجتناب هستند]

- ترجمه سلطانی

و خداوند می‌خواهد که بر شما توبه (التفات) کند و کسانی که از شهوات پیروی می‌کنند می‌خواهند که به میلی (انحرافی) بزرگ متمایل (منحرف) شوید

- ترجمه راستین

و خدا می‌خواهد بر شما (به رحمت و مغفرت) بازگشت فرماید، و مردم هوسناکِ پیرو شهوات می‌خواهند که شما (از راه حقّ و رحمت) دور و منحرف گردید.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٨ يُرِيدُ اللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمْ وَخُلِقَ الْإِنسَانُ ضَعِيفًا

خداوند می‌خواهد تا [با تشریع مُتعه و ترخیص نکاح کنیز] از شما سبک کند [تا عزوبت بر شما گران نشود] {در آیه تعریض هست به کسی که از متعه منع می‌کند و اینکه او از کسانی است که از شهوات تبعیّت می‌کنند و اخراج شما را از سنن انبیاء می‌خواهند و اینکه عزوبت بر شما گران شود تا در زنا داخل شوید} و انسان ضعیف خلق شده [و مقاومت در برابر شهوت و صبر از آن برای او ممکن نمی‌شود حتّی در آنچه از زنا که به او ضرر می‌رساند داخل می‌شود لذا متعه و نکاح با کنیز در وقت خوف از عنت ترخیص شده و تعفّف از اماء با امکان برای او رجحان داده شده تا برای ضعفش به مضاجعت، با آنها (اماء) مجانس (همجنس، مأنوس) نشود]

- ترجمه سلطانی

خداوند می‌خواهد تا از شما سبک کند و انسان ضعیف خلق شده است

- ترجمه راستین

خدا می‌خواهد کار بر شما آسان کند، که انسان ضعیف خلق شده است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٩ يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُم بَيْنَكُم بِالْبَاطِلِ إِلَّا أَن تَكُونَ تِجَارَةً عَن تَرَاضٍ مِّنكُمْ وَلَا تَقْتُلُوا أَنفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا

ای کسانی که ایمان آورده‌اید اموال یکدیگر را به باطل مخورید مگر آنکه تجارتی ناشی از تراضی بین شما باشد، و خودتان را مکشید همانا خداوند به شما مهربان است

- ترجمه سلطانی

ای کسانی که ایمان آورده‌اید اموال یکدیگر را به باطل مخورید مگر آنکه تجارتی ناشی از تراضی بین شما باشد و خودتان را مکشید همانا خداوند به شما مهربان است

- ترجمه راستین

ای اهل ایمان، مال یکدیگر را به ناحق مخورید مگر آنکه تجارتی باشد که از روی رضا و رغبت کرده (و سودی برید) ، و یکدیگر را نکشید، که البته خدا به شما بسیار مهربان است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٠ وَمَن يَفْعَلْ ذَلِكَ عُدْوَانًا وَظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيهِ نَارًا وَكَانَ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرًا

و کسی که آن (صرف و قتل) را از روی (برای) دشمنی [یعنی از روی عمد و تجاوز از حدود خداوند] و از روی ظلم انجام دهد پس او را با آتش خواهیم سوزاند و آن برای خداوند آسان می‌باشد

- ترجمه سلطانی

و کسی که آن را از روی دشمنی و از روی ظلم انجام دهد پس او را با آتش خواهیم سوزاند و آن برای خداوند آسان می‌باشد

- ترجمه راستین

و هر کس از روی دشمنی و ستمگری چنین کند، پس او را به زودی در آتش دوزخ درآوریم، و این کار (انتقام کشیدن از ظالمان) برای خدا آسان است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
(نمایش تمام آیات سوره)