سورهٔ نساء

محل نزول:   مدینه
تعداد کل آیات: ۱۷۶
نام‌های سوره:
نساء، نساء کبری
تفسیر

٦١ وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَى مَا أَنزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُـولِ رَأَيْتَ الْمُنَافِقِينَ يَصُدُّونَ عَنكَ صُدُودًا

و وقتی که به آنها گفته شود که به سوی آنچه که خداوند نازل کرده و به سوی رسول بیائید، منافقین را می‌بینی که با روی گردانیدن از تو اعراض می‌کنند

- ترجمه سلطانی

و وقتی که به آنها گفته شود که به سوی آنچه که خداوند نازل کرده و به سوی رسول بیائید، منافقین را میبینی که با روی گردانیدن از تو اعراض میکنند

- ترجمه راستین

و چون به آنها گفته شود که به حکم خدا و رسول بازآیید، گروه منافق را بینی که مردم را از گرویدن به تو منع می‌کنند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٦٢ فَكَيْفَ إِذَا أَصَابَتْهُم مُّصِيبَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ثُمَّ جَاءُوكَ يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ إِنْ أَرَدْنَا إِلَّا إِحْسَانًا وَتَوْفِيقًا

پس وقتی که به آنچه که دستانشان پیش انداخته (مرتکب شده‌اند) مصیبتی (عقوبتی) [از خداوند] به آنها اصابت کند سپس چطور [به دروغ برای عذر خواهی] نزد تو می‌آیند [در حالی که] به خداوند قسم یاد می‌کنند که خواسته‌ای جز احسان [به تو و امّت تو] و توفیق (آشتی دادن) [بین آنها] نداشته‌ایم

- ترجمه سلطانی

پس وقتی که به آنچه که دستانشان پیش انداخته (مرتکب شده‌اند) مصیبتی به آنها اصابت کند سپس چطور (به دروغ برای عذر خواهی) نزد تو می‌آیند (در حالی که) به خداوند قسم یاد می‌کنند که خواسته‌ای جز احسان و توفیق (آشتی دادن) نداشته‌ایم

- ترجمه راستین

پس چگونه خواهد بود (حال آنها) چون مصیبتی از کردار زشت خود به آنان رسد؟آن‌گاه نزد تو آیند و به خدا سوگند خورند که ما (در کار خود) قصدی جز نیکویی و موافقت نداشتیم!

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٦٣ أُولَئِكَ الَّذِينَ يَعْلَمُ اللَّهُ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَعِظْهُمْ وَقُل لَّهُمْ فِي أَنفُسِهِمْ قَـوْلًا بَلِيغًا

آنها کسانی هستند که خداوند آنچه [از نفاق] که در قلوب آنان است را می‌داند پس از آنان روی بگردان و [برای اتمام حجّت و تقلیل اظهار نفاق آنها] به آنها نصیحت کن و دربارهٔ خودشان [در شأن علی (ع)] به آنها با گفتاری رسا [که در آنها اثر کند و آنها را از اظهار نفاقشان منع کند تا آنکه بسیاری از امّت تو موافق آنها نشوند] بگو

- ترجمه سلطانی

آنها کسانی هستند که خداوند آنچه که در قلوب آنان است را می‌داند پس از آنان روی بگردان و به آنها نصیحت کن و دربارهٔ خودشان به آنها با گفتاری رسا بگو

- ترجمه راستین

اینانند که خدا از قلب آنها آگاه است، تو (ای رسول) از آنان روی بگردان و آنها را نصیحت کن و به گفتار دلنشین و مؤثر با ایشان سخن بگو.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٦٤ وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُـولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَّلَمُوا أَنفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُـولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَّحِيمًا

و رسولی را نفرستادیم مگر برای اینکه به اذن خداوند اطاعت شود و اگر آنها آنوقت که [با معاهدت بر معاندت علیّ (ع) و اتّفاق بر غصب حقّ او] به خودشان ستم کردند [توبه می‌کردند و پشیمان می‌شدند و] نزد تو [یا از جهت تعریض نزد علی (ع)] می‌آمدند و از خداوند طلب آمرزش می‌کردند و رسول برای آنها طلب آمرزش می‌کرد حتماً خداوند را بسیار توبه (التفات) کننده و مهربان می‌یافتند [زیرا او علیّ (ع) را باب خود و مظهر رحمت خود قرار داد، پس کسی که نزد او توبه کند پس به توبۀ خداوند و رحمت او دست یافته است]

- ترجمه سلطانی

و رسولی را نفرستادیم مگر برای اینکه به اذن خداوند اطاعت شود و اگر آنها آنوقت که به خودشان ستم کردند نزد تو می‌آمدند و از خداوند طلب آمرزش می‌کردند و رسول برای آنها طلب آمرزش می‌کرد حتماً خداوند را بسیار توبه (التفات) کننده و مهربان می‌یافتند

- ترجمه راستین

ما رسولی نفرستادیم مگر بر این مقصود که خلق به امر خدا اطاعت او کنند. و اگر هنگامی که آنان (گروه منافق) بر خود ستم کردند به تو رجوع می‌کردند و از کردار خود به خدا توبه نموده و تو هم برای آنها استغفار می‌کردی و از خدا آمرزش می‌خواستی، در این حال البته خدا را توبه‌پذیر و مهربان می‌یافتند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٦٥ فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا

پس نه چنین است، پروردگارت را قسم که ایمان نمی‌آورند (متّصف به اسلام و ایمان عامّ نمی‌گردند) تا آنکه در آنچه که بین خود مشاجره (با هم نزاع) می‌کنند تو [یا از جهت تعریض علی (ع)] را حَکم کنند سپس از آنچه که [تو یا علی] قضاوت (حکم) کنی در خودشان حرجی (مسؤولیتی) نمی‌یابند که به جهت تسلیم شدن [خودشان را بر تو یا بر علی] تسلیم کنند

- ترجمه سلطانی

پس نه چنین است، پروردگارت را قسم که ایمان نمی‌آورند تا آنکه در آنچه که بین خود مشاجره می‌کنند تو را حَکم کنند سپس از آنچه که قضاوت کنی در خودشان حرجی (مسؤولیتی) نمی‌یابند که به جهت تسلیم شدن (خودشان را بر تو یا بر علی) تسلیم کنند

- ترجمه راستین

نه چنین است، قسم به خدای تو که اینان (به حقیقت) اهل ایمان نمی‌شوند مگر آنکه در خصومت و نزاعشان تنها تو را حَکَم کنند و آن‌گاه به هر حکمی که کنی اعتراض نداشته، کاملاً (از دل و جان) تسلیم (فرمان تو) باشند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
جزء ۵
سوره نساء
حزب ۱۸

٦٦ وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِن دِيَارِكُم مَّا فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِّنْهُمْ وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا مَا يُوعَظُونَ بِهِ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَأَشَدَّ تَثْبِيتًا

و اگر ما بر ایشان می‌نوشتیم (مقرر می‌کردیم) که [برای کفّارهٔ ذنوبتان] خودتان را بکشید [چنانکه بر بنی اسرائیل بعد عبادت آنها بر گوساله قتل را مقرّر کردیم و آنان انجام دادند و اینان نادم نمی‌شوند و انجام نمی‌دهند] یا از دیارتان [به جلاء و اخراج] خارج شوید جز اندکی از آنان آن را انجام نمی‌دادند و اگر آنها به آنچه که به آن [از رجوع به کتاب و به قول تو دربارهٔ علیّ (ع) و از رجوع به او و رضایت به حکومت او و تسلیم شدن بر او بعد از نادم شدن و طلب استغفار از او] به آن نصیحت می‌شوند انجام می‌دادند البتّه برایشان بهتر و [برای اقدام آنها بر تسلیم شدن] پایدارتر می‌بود

- ترجمه سلطانی

و اگر ما بر ایشان می‌نوشتیم (مقرر می‌کردیم) که خودتان را بکشید یا از دیارتان خارج شوید جز اندکی از آنان آن را انجام نمی‌دادند و اگر آنها آنچه را که به آن نصیحت می‌شوند انجام می‌دادند البتّه برایشان بهتر و پایدارتر می‌بود

- ترجمه راستین

و اگر ما به آنها حکم می‌کردیم که خود (یعنی یکدیگر) را بکشید یا از دیار خود (برای جهاد) بیرون روید به جز اندکی اطاعت امر نمی‌کردند، و اگر به آنچه پندشان می‌دهند عمل می‌کردند البته نیکوتر و کاری محکم و با اساس‌تر برای آنها بود.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٦٧ وَإِذًا لَّآتَيْنَاهُم مِّن لَّدُنَّا أَجْرًا عَظِيمًا

و آنگاه محقّقاً از نزد خود پاداش بزرگی به آنها می‌دادیم [برای اینکه او باب رحمت ما است و کسی که به او روی آورد خائب (ناامید، بی ثمر) برنمی‌گردد]

- ترجمه سلطانی

و آنگاه محقّقاً از نزد خود پاداش بزرگی به آنها می‌دادیم

- ترجمه راستین

و در آن صورت محققا ما آنها را از نزد خود مزدی بزرگ (به پاداش طاعت) عطا می‌کردیم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٦٨ وَلَهَدَيْنَاهُمْ صِرَاطًا مُّسْتَقِيمًا

و حتماً آنان را به راه راست هدایت می‌کردیم {زیرا ندامت از مخالفت کردنشان با او و طلب مغفرت از او موجب شمول رحمت ما بر آنها می‌شود و مستحقّ ایمان و توبۀ خاصّه بر دست او می‌شوند، و در این صورت آنها را قبول می‌کرد و برای آنان توبه می‌نمود و از آنها بیعت خاصّهٔ ولویّه می‌گرفت، و برای آنان دری به راه راست باز می‌کرد که همان راه قلب بلکه طریق به حضور نزد او است که همان حضور نزد خداوند است}

- ترجمه سلطانی

و حتماً آنان را به راه راست هدایت می‌کردیم

- ترجمه راستین

و بی‌شک آنان را به راه راست هدایت می‌نمودیم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٦٩ وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُـولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِم مِّنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِـحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا

و هر کس از خداوند و رسول [با قبول امر آن دو دربارهٔ علی (ع)] اطاعت کند [و به او رجعت کند و به او التجاء برد، و کسی که از روی صدق به او التجاء برد، نزد او مقبول می‌گردد، و کسی که نزد او مقبول گردد به او رحم می‌کند و از او بیعت و میثاق الهی می‌گیرد و او را در ولایت خود داخل می‌کند، و کسانی که علی (ع) آنها را در ولایتش داخل کند] پس آنها با کسانی خواهند بود که خداوند بر آنها نعمت کرده از پیامبران و صدّیقان و شهداء و صالحین {زیرا نعمت حقیقی همان علیّ (ع) و ولایت او است، و کسی که به نبوّت و کمالات آن برسد، به آن نرسیده مگر با ولایت علی، و از آنها کسی که ابتلاء شود ابتلاء نشده مگر با وقوف در ولایت علی} و آنها به نیکی رفیق (مهربان) هستند {نبىّ انسانی است که چیزی به او وحی می‌شود، و صدّیق کسی است که قولاً و فعلاً و عقیدتاً و خلقاً از اعوجاج خارج شده و غیر خود را نیز از اعوجاج خارج می‌سازد و مراد از آنها اوصیاء هستند که در خودشان کامل و مکمّل بر غیر خود گشته‌اند، و شهداء آن کسانی هستند که با سلوک یا با جذب غیب را مشاهده کرده‌اند و به مقام قلب رسیده‌اند و نزد پروردگارشان در ولایت که همان علی (ع) است حاضر شده‌اند، یا مراد از آنها کسانی هستند که در جهاد استشهاد (طلب شهادت) کردند، و صالحین در اینجا آن کسانی هستند که به ولایت توسّل جستند، و به مقامی در آن نرسیده‌اند لکن از روی صدق سلوک کرده‌اند}

- ترجمه سلطانی

و هر کس از خداوند و رسول اطاعت کند پس آنها با کسانی خواهند بود که خداوند بر آنها نعمت کرده از پیامبران و صدّیقان و شهداء و صالحین و آنها به نیکی رفیق (مهربان) هستند

- ترجمه راستین

و آنان که اطاعت خدا و رسول کنند البته با کسانی که خدا به آن‌ها لطف فرموده یعنی با پیغمبران و صدّیقان و شهیدان و نیکوکاران محشور خواهند شد، و اینان نیکو رفیقانی هستند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٧٠ ذَلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ عَلِيمًا

آن فضل از خداوند است [و کسی که فضل را طلب می‌کند پس باید به علیّ (ع) تولیّ نماید و باید که با بیعت با او در ولایت او داخل شود] و خداوند به لحاظ دانائی کافی است [به مقدار استحقاق شما و سلوک شما در طریق ولایت او، و به قدر طاعت شما و سلوک شما بر شما تفضّل می‌کند]

- ترجمه سلطانی

آن فضل از خداوند است و خداوند به لحاظ دانائی کافی است

- ترجمه راستین

این فضل و بخشش از سوی خداست، و علم (ازلی) خدا کفایت کند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
(نمایش تمام آیات سوره)