سورهٔ مجادله

همانا خداوند سخن زنی که دربارهٔ زوجش با تو مجادله می‌کند و به خداوند شکوه می‌برد را شنید، و خداوند گفتگوهای شما دو نفر را می‌شنود همانا خداوند شنوا و بینا است

کسانی از شما که از زنان خود ظهار می‌کنند [که به زن خود بگویند تو برایم همچون پشت مادرم هستی بدانند] آنها (زنان) مادر آنان نیستند {در جاهلیّت اینگونه بود که وقتی که مرد به اهلش (زوجه‌اش) چنین می‌گفت آخر الابد بر او (مرد) حرام می‌شد} همانا مادرانشان فقط زن‌هایی هستند که آنان را زاییده‌اند و البتّه آنان هرآینه سخن باطل منکری (ناپسندی) را می‌گویند و همانا خداوند البتّه بخشاینده و بسیار آمرزنده است [که از آنان عفو می‌کند و وقتی که توبه کردند بر آنها می‌آمرزد]

و کسانی که از زنان خود ظهار می‌کنند سپس [برای بار دوّم] به آنچه که گفته‌اند بر می‌گردند، پس قبل از آنکه همدیگر را مسّ (لمس) کنند آزاد کردن برده‌ای [بر عهدهٔ آنان است] شما خود با آن (آزاد کردن برده) وعظ می‌شوید [یعنی پند می‌گیرید که از مثل آن خودداری کنید]

و خداوند به آنچه که عمل می‌کنید آگاه است، پس کسی که [برده‌ای] نیابد قبل از آنکه یکدیگر را مسّ (لمس) کنند آنگاه دو ماه پیاپی روزه بدارد {اتّصال چیزی از ماه دوّم به ماه اوّل در صدق تتابع دو ماه کفایت می‌کند} پس کسی که استطاعت ندارد پس شصت مسکین را [به قدر سیر شدن آنها] اطعام کند آن [مذکور از عدم حرمت ابدی با ظهار کردن چنانکه در جاهلیّت بوده و جواز رجوع به زنان بعد ظهار کردن و این ترتیب در خصال (خصلت‌ها، ویژگی‌ها) کفّاره] برای این است که [تا در شریعت محمّد (ص) رغبت کنید و از آن نفرت (دوری) نجوئید برای آنچه از تخفیف که در آن می‌بینید و] ایمان آورید به خداوند و رسولش و این حدود [حمایت] خداوند است [که تجاوز از آن جایز نیست] و برای کافران [به خداوند و رسولش (ص) یا برای کافران به این حدود] عذابی دردناک هست

همانا کسانی که با خداوند و رسولش مخالفت می‌کنند زبون شده‌اند همانطور که کسانی قبل از آنها [از قوم نوح و عاد و ثمود و قوم ابراهیم (ع) که با خداوند و رسولش دشمنی کردند] زبون شدند و [بر آنان و بر شما] آیاتی [دالّ بر قدرت خود و حکمت ما، یا دالّ بر صدق ما در وعدۀ ما و وعید ما، یا دالّ بر صدق رسول ما] آشکار [یعنی واضح یا موضح و همان آیات تدوینی یا آیات آفاقی و انفسی] را نازل کرده‌ایم و برای کافران [به این آیات یا به خداوند و رسولش (ص)] عذابی خوار کننده هست

روزی که خداوند آنها را جمیعاً بر می‌انگیزاند و از آنچه که عمل کرده‌اند به آنها خبر می‌دهد، خداوند آن (اعمال) را شمرده و [حال آنکه آنها] آن (اعمال) را فراموش کرده‌اند و خداوند بر هر چیزی بسیار مشاهده‌گر (گواه) است

آیا ندیدی {خطاب بر محمّد (ص) یا بر هر کسی است که خطاب به او منتهی می‌شود} که خداوند آنچه که در آسمان‌ها هست و آنچه که در زمین هست را می‌داند هیچ نجوایی {نجوا به معنی «سارّ» (راز گفت) یا «سرّ» (خوشحال کرد) است، مسارّت (راز گفتن) بین دو نفر یا بیشتر می‌باشد لکن آن بر حدیث نفس و خطرات (خطورات، در معرض مخاطره قرار گرفتن) قلوب و رؤیای صادق و احلام کاذب اطلاق می‌شود برای اینکه آنها مسارّت شیطان یا ملک با انسان هستند، و گاهی بر مطلق محاوره اطلاق می‌شود} میان سه [نفر] نمی‌باشد مگر اینکه او چهارمی آنها است و نه میان پنج [نفر نمی‌باشد] مگر آنکه او ششمی آنها است و نه کمتر از آن [عدد باشند] و نه بیشتر جز آن نیست که او با آنها است هر کجا که باشند سپس در روز قیامت به آنچه که عمل می‌کرده‌اند به آنها خبر می‌دهد همانا خداوند به هر چیزی دانا است {دربارۀ عدّه‌ای است حیثی که بین خود نوشته‌ای نوشتند و با هم عهد کردند و با هم پیمان بستند تا اگر محمّد (ص) درگذشت خلافت و نه نبوّت ابداً در بنی هاشم نباشد}

آیا نگاه نکردی به کسانی که از نجوی کردن [یعنی مُسارّت (در گوشی گفتن) یا محاورت (گفتگو)] نهی شدند سپس بر آنچه که از آن نهی شده بودند بر می‌گردند و به گناه و دشمنی و معصیت (نافرمانی) رسول با هم نجوا می‌کنند [یعنی با غصب حقّ آل محمّد (ص) و معادات (دشمنی) با آنان و مخالفت با قول رسول (ص) در خود با هم نجوى می‌کنند] و وقتی که نزد تو می‌آیند [به جهت اظهار دوستیشان بر تو با تحیّات عالیّه با پنهان کردن نفاقشان از تو و از مؤمنین] به آنچه که خداوند با آن به تو تحیّت نگفته [از روی نفاق] به تو تحیّت می‌گویند و در انفس خود [بدون تلفّظی یا در آنچه که بین خودشان بدون اطّلاع دیگران بر آنها است] می‌گویند چرا خداوند به آنچه که می‌گوییم ما را عذاب نمی‌کند {برای اینکه آنها اسلام را قبول کردند و محمّد (ص) را در بیشتر آنچه که او از امر آخرت فرمود تصدیق کردند و لکن او را در خلافت علیّ (ع) تصدیق ننمودند} [حال آنکه] جهنّم بس است که به آن در می‌آیند که بد بازگشتگاهی (سرانجامی) است {گفته شده که آیات دربارۀ یهود و منافقین نازل شده که آنان در مابین خود نه مؤمنین نجوی می‌کردند و به مؤمنین نظر می‌انداختند و با چشمانشان غمزه (اشاره با چشم و ابرو) می‌کردند}

ای کسانی که ایمان آورده‌اید وقتی که نجوا می‌کنید پس به گناه و عدوان و نافرمانی رسول نجوا مکنید [یعنی احوالتان را مراقبت کنید و اگر قوّت میل از خود را به آن دیدید پس بدانید که شما هنوز در شأن بهیمه (ستور، حیوان چهارپا) یا سبع (درنده) یا شیطان هستید، پس با دفع این قوّه از خود نفستان را معالجه کنید] و به نیکی [که همان لازمۀ قوّهٔ عاقلۀ شما است] و تقوا [از قوای سه‌گانه] نجوا کنید [یعنی با اجتماع قوّۀ عاقله خویش را قوی سازید و قوای سه‌گانۀ خویش را ضعیف نمایید] و از [سخط] خداوند پروا کنید که به او محشور می‌شوید

جز این نیست که نجوا از شیطان است [یعنی مطلق نجوا کردن با هم، یعنی نجواى مذکوره و آن نجوا کردن به اثم و عدوان و معصیّت رسول (ص)، یا آن نجواى فاطمه سلام الله علیها و رؤیای او است] تا [شیطان یا تناجى (با هم نجوا کردن)] کسانی که ایمان آورده‌اند را محزون کند و چیزی ضرر زننده به آنها نیست مگر به اذن خداوند، و مؤمنین تنها باید بر خداوند توکّل کنند [و به نجواى منافقین، یا به نجواى یهود، یا به احلام (خواب‌های شوریده) و رؤیائی که آن را می‌بینند و به آن اندوهناک می‌شوند محزون نشوند]