سورهٔ ممتحنه آیه ۱۲

تفسیر


جزء ۲۸
سوره ممتحنه
حزب ۱۱۰

متن عربی آیه

١٢ يَاأَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَىٰ أَنْ لَا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِينَ وَلَا يَقْتُلْنَ أَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِينَ بِبُهْتَانٍ يَفْتَرِينَهُ بَيْنَ أَيْدِيهِنَّ وَأَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

ترجمه‌ها

ای پیامبر وقتی که مؤمنات [یعنی مذعنات (زنان اذعان کنندگان) یا مشرفات بر اسلام] نزد تو می‌آیند که با تو بیعت کنند {چون زمان بعثت رسول خدا (ص) زمان فترت از رسولان (ع) و اندراس (محو شدن، پوسیدگی) از احکام آنها بود و مردم با اخذ از پدران و معلّمین، منتحل بر ملّت خود بودند و بیعت که اصل جملهٔ خیرات می‌باشد و شریعتی نبوده و ملّتی (دینی) تصدیق نمی‌شد مگر با آن، اثر آن مندرسی ممحوّ (محو شده) از اذهان، بلکه غریبه در انظار آنها و مستهجنه (قبیح) در عقول جزئیّهٔ آنها بود و مردان بعد مشاهدهٔ این فعلت از رسول خدا (ص) و اخذ بیعت از هر کسی که ارادهٔ اسلام می‌کرد یقین کردند که آنها وقتی که ارادهٔ اسلام کنند این فعلت بر ایشان واجب است، و امّا زنان پس گویی وجوب آن بر آنها مخفی بود و گویی که آنها اعتقاد داشتند که اسلام به این است که بگویند: «لا اله الا الله، محمّد رسول الله» و ندانستند که انسان با این کلمه در امان است و امّا اسلام که جز با بیعت کردن محقّق نمی‌شود خدای تعالی چگونگی بیعت آنان را تعریضاً به وجوب آن ایضاً بر آنها ظاهر کرد} بنابر اینکه چیزی [از اشیاء یا چیزی از اشراک] را با خداوند شریک نکنند و سرقت نکنند و زنا ندهند و اولاد خود را [با وأد (زنده به گور کردن)] نکشند و بهتانی که آن را بین دستان خود و پاهای خود افتراء می‌بندند نیاورند {بطن (شکم) زن که جنین را حمل می‌کند بین دو دست است و فرج وی که طفل از آن متولّد می‌کند بین دو پایش است، و بهتانی که آنها از آن نهی شدند قذف محصنات و دروغ بر مردم، و اضافت اولاد به ازواج بنابر بطلان است، و معنی این نیست که آنها را از آوردن ولد از زنا نهی کرده برای اینکه شرط با نهی از زنا مقدّم شده} و از تو در نیکی نافرمانی نکنند [یعنی در آنچه که تو به آن امر کردی تو را عصیان نورزند زیرا معروف جز آن نیست] پس با آنها بیعت کن و از خداوند برای آنها آمرزش بطلب همانا خداوند بسیار آمرزنده و مهربان است {بیعتی که در جمیع شرایع معمول بوده به منزلهٔ انفحّه (مایهٔ پنیر) برای شیر وجود می‌باشد و تا انفحّه به شیر متّصل نشود منعقد نمی‌شود و به منزلهٔ تأبیر (تلقیح) برای ثمر نخل است که تا نخل تأبیر نشود حامل میوه نمی‌شود و از آن برای جوز (گردو) وجود و پستهٔ آن لبّ (مغز) حاصل می‌شود، و به منزلهٔ وصله (پیوند) از درخت حلو (شیرین) بر درخت مرّ (تلخ) است که تا از درخت حلو پیوند به درخت مرّ زده نشود میوهٔ آن شیرین نمی‌گردد، و لذلک در هر شریعتی از اوّل امر مهتمّ (اهمیت دهنده) به بیعت بوده‌اند، گفته شده: پیامبر (ص) با این آیه با کلام با زنان بیعت می‌کرد و دست رسول خدا (ص) دست هیچ زنی را مسّ نمی‌کرد جز زنی که او را مالک می‌شد، و روایت شده: که وقتی که با زنان بیعت می‌کرد قدح آبی می‌خواست و دست خویش را در آن فرو می‌برد و می‌گفت آنچه را که خدای تعالی آن را فرمود سپس دستش را خارج می‌کرد سپس آنها دستشان را در آن فرو می‌بردند، و گفته شده: که او با آنها از ورای جامه بیعت می‌کرد}

ای پیامبر وقتی که مؤمنات (مذعنات) نزد تو می‌آیند که با تو بیعت کنند بنابر اینکه چیزی را با خداوند شریک نکنند و سرقت نکنند و زنا ندهند و اولاد خود را نکشند و بهتانی که آن را بین دستان خود (بطن) و پاهای خود (فرج) افتراء می‌بندند نیاورند و از تو در نیکی نافرمانی نکنند پس با آنها بیعت کن و از خداوند برای آنها آمرزش بطلب همانا خداوند بسیار آمرزنده و مهربان است

الا ای پیغمبر (گرامی) چون زنان مؤمن آیند که با تو بیعت کنند که دیگر هرگز شرک به خدا نیاورند و سرقت و زنا کاری نکنند و اولاد خود را به قتل نرسانند و بر کسی افترا و بهتان میان دست و پای خود نبندند (یعنی فرزندی را که میان دست و پای خود پرورده و علم به آن از انعقاد نطفه او دارند به دروغ به کسی غیر پدرش نبندند) و با تو در هیچ امر معروفی مخالفت نکنند، بدین شرایط با آنها بیعت کن و بر آنان از خدا آمرزش و غفران طلب، که خدا بسیار آمرزنده و مهربان است.

لغات

(برای دیدن جزییات هر کلمه روی آن کلیک کنید)

يَا أَيُّهَا
ای
النَّبِيُّ
پیامبر
إِذَا
هنگامی که
جَاءَكَ
آمد (برای) تو
الْمُؤْمِنَاتُ
زنان مؤمن
يُبَايِعْنَكَ
بیعت می‌کنند با تو(زنان)
عَلَى
بر
أَن
اینکه
لَّا
شرک نورزند
يُشْرِكْنَ
شرک نورزند
بِاللَّهِ
به خداوند
شَيْئًا
چیزی
وَلَا
و دزدی نکنند
يَسْرِقْنَ
و دزدی نکنند
وَلَا
و زنا نکنند
يَزْنِينَ
و زنا نکنند
وَلَا
و قتل نفس نکنند
يَقْتُلْنَ
و قتل نفس نکنند
أَوْلَادَهُنَّ
فرزندانشان
وَلَا
و نیاورند
يَأْتِينَ
و نیاورند
بِبُهْتَانٍ
(مایه)بهتان و تهمت
يَفْتَرِينَهُ
که آن را به دروغ نسبت دهند
بَيْنَ
بین
أَيْدِيهِنَّ
دستانشان
وَأَرْجُلِهِنَّ
و پاهایشان
وَلَا
و نافرمانی نکنند تو را
يَعْصِينَكَ
و نافرمانی نکنند تو را
فِي
در
مَعْرُوفٍ
کار خوب
فَبَايِعْهُنَّ
پس بیعت کن با ایشان
وَاسْتَغْفِرْ
و آمرزش بخواه
لَهُنَّ
برای آن‌ها
اللَّهَ
خداوند
إِنَّ
همانا
اللَّهَ
خداوند
غَفُورٌ
آمرزنده
رَّحِيمٌ
مهربان