سورهٔ مدثر

محل نزول:   مکّه
تعداد کل آیات: ۵۶
نام‌های سوره:
مدثّر
تفسیر

٣١ وَمَا جَعَلْنَا أَصْحَابَ النَّارِ إِلَّا مَلَائِكَةً وَمَا جَعَلْنَا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِّلَّذِينَ كَفَرُوا لِيَسْتَيْقِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَيَزْدَادَ الَّذِينَ آمَنُوا إِيمَانًا وَلَا يَرْتَابَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَالْمُؤْمِنُونَ وَلِيَقُـولَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ وَالْكَافِرُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلًا كَذَلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي مَن يَشَاءُ وَمَا يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَ وَمَا هِيَ إِلَّا ذِكْرَى لِلْبَشَرِ

و ما اصحاب آتش را جز ملائکه‌ای قرار ندادیم [یعنی تمام اهل دنیا در مقابل واحدی از آنها مقاومت نمی‌نمایند] و تعداد آنها را جز به جهت آزمایش برای کسانی که کفر ورزیده‌اند قرار ندادیم {فِتنه اختبار (امتحان) و ضلال (گمراهی) و اثم (گناه) و کفر و فضیحت (رسوایی) و عذاب و اضلال (گمراه کردن) و جنون و محنت و اختلاف مردم در آراء است} [آن را گفتیم] تا کسانی که کتاب داده شده‌اند [از یهود و نصاری به نبوّت محمّد (ص) چون خبر را بطور موافق با آنچه که در کتب آنان است دیدند] طلب یقین کنند و کسانی که [به محمّد (ص)] ایمان آورده‌اند [یعنی اسلام آوردند] ایمان را افزایش دهند و کسانی که کتاب داده شده‌اند و مؤمنین تردید نکنند و تا کسانی که در قلوبشان مرض هست [از کسانی که دعوت ظاهره را قبول کرده‌اند، یعنی کسی که در قلب او نفاق است] و کافران [یعنی کسانی که هنوز اسلام را قبول نکرده‌اند] بگویند خداوند با این [عدد یا با این گفتار یا با فتنه قرار دادن تعداد آنها یا با ملائکه قرار دادن اصحاب آتش] به عنوان مثال چه اراده کرده است این‌چنین [گمراه کردن با اظهار آنچه که ادراک آن در وسع آنان نیست] خداوند کسی که بخواهد را گمراه می‌کند و کسی که بخواهد را هدایت می‌کند و لشکریان پروردگارت [از ملائکه و جنّ و جمیع موجودات] را جز او [کسی] نمی‌داند [زیرا همه از لشکریان او هستند، و اندک بودن عدد اصحاب آتش برای اندک بودن لشکریان او نیست بلکه برای عدم حاجت به بیشتر از آن است] و این مگر به عنوان یادآوری برای بشر نیست

- ترجمه سلطانی

و ما اصحاب آتش را جز ملائکه‌ای قرار ندادیم و تعداد آنها را جز به جهت آزمایش برای کسانی که کفر ورزیده‌اند قرار ندادیم تا کسانی که کتاب داده شده‌اند طلب یقین کنند و کسانی که ایمان آورده‌اند ایمان را افزایش دهند و کسانی که کتاب داده شده‌اند و مؤمنین تردید نکنند و تا کسانی که در قلوبشان مرض هست و کافران بگویند خداوند با این به عنوان مثال چه اراده کرده است این‌چنین خداوند کسی که بخواهد را گمراه می‌کند و کسی که بخواهد را هدایت می‌کند و لشکریان پروردگارت را جز او (کسی) نمی‌داند و این مگر به عنوان یادآوری برای بشر نیست

- ترجمه راستین

و ما خازنان دوزخ را غیر فرشتگان (عذاب) قرار ندادیم و عدد آنها را جز برای فتنه و محنت کفّار (نوزده) نگردانیدیم تا آنکه اهل کتاب هم یقین کنند (که ذکر این عدد مطابق تورات و انجیل است با آنکه صاحب قرآن به کتب آسمانی عالم نبوده و البته کلامش به وحی خداست و ایمان آرند) و آن بر یقین مؤمنان هم بیفزاید و دیگر در دل اهل کتاب و مؤمنان به اسلام هیچ شک و ریبی نماند و تا آنان که در دلهاشان مرض (شک و جهالت) است و کافران نیز (به طعنه) گویند که خدا از این مثل (که عدد فرشتگان عذاب را نوزده شمرده است نه بیش و کم) چه منظور داشت؟بلی این چنین (قرار داد تا) هر که را خواهد به ضلالت بگذارد و هر که را خواهد هدایت نماید و هیچ کس از (عده بی‌حد) لشکرهای پروردگارت غیر او آگاه نیست و این (آیات ذکر دوزخ) جز برای پند و موعظه بشر نخواهد بود.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٢ كَلَّا وَالْقَمَرِ

چنین نیست، سوگند به ماه

- ترجمه سلطانی

چنین نیست، سوگند به ماه

- ترجمه راستین

چنین (که کافران گویند) نیست، قسم به ماه تابان.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٣ وَاللَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ

و سوگند به شب آنوقت که پشت می‌کند

- ترجمه سلطانی

و سوگند به شب آنوقت که پشت می‌کند

- ترجمه راستین

و قسم به شب تار چون باز گردد.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٤ وَالصُّبْحِ إِذَا أَسْفَرَ

و قسم به صبح وقتی که روی می‌نمایاند

- ترجمه سلطانی

و قسم به صبح وقتی که روی می‌نمایاند

- ترجمه راستین

و قسم به صبح چون جهان را روشن سازد.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٥ إِنَّهَا لَإِحْدَى الْكُبَرِ

همانا آن البتّه یکی از بزرگترین [آیات، یعنی ولایت، یا سقر یا خزنۀ جهنّم یا سوره احدى (یکی از) بزرگترین آیات یا نقم (نقمت‌ها) و بلایا]

- ترجمه سلطانی

همانا آن (ولایت) البتّه یکی از بزرگترین (آیات)

- ترجمه راستین

که این (آیات قرآن) یکی از بزرگترین آیات خداست.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٦ نَذِيرًا لِّلْبَشَرِ

به عنوان انذار کننده بر بشر است

- ترجمه سلطانی

به عنوان انذار کننده بر بشر است

- ترجمه راستین

در آن پند و اندرز آدمیان است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٧ لِـمَن شَاءَ مِنكُمْ أَن يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ

بر کسی از شما که بخواهد که [به ولایت] تقدّم جوید یا [از سقر] تأخیر کند

- ترجمه سلطانی

بر کسی از شما که بخواهد که تقدّم جوید یا تأخیر کند

- ترجمه راستین

برای هر یک از شما آدمیان که بخواهد (در مقام ایمان و طاعت و سعادت) پیش افتد یا باز ماند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٨ كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ

هر نفسی در گرو آنچه است که کسب کرده [است از خیر یا شرّ، زیرا آن مفاد اطلاق مرهونه (رهن شده) است، زیرا هر آنچه که انفس به انانیّات خود عمل کنند چه بحسب صورت خیر باشد یا شرّ وبال بر آنها و قید بر آنها می‌باشد، و انفس مرهونه مقیّده به آنها می‌باشند مگر کسی که ولایت علی (ع) را دارد برای اینکه ولایت همان مبدّل برای سیّئات به حسنات است و خداوند به کسانی که ولایت علی (ع) را دارند بازاء جملۀ اعمالشان به احسن آنچه که عمل می‌کردند جزاء می‌دهد و لذلک فرمود]

- ترجمه سلطانی

هر نفسی در گرو آنچه است که کسب کرده

- ترجمه راستین

هر نفسی در گرو عملی است که انجام داده است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٩ إِلَّا أَصْحَابَ الْيَمِينِ

مگر اصحاب راست {یمین امیر المؤمنین (ع) و أَصحاب الیمین شیعۀ او هستند}

- ترجمه سلطانی

مگر اصحاب راست

- ترجمه راستین

مگر اهل یمین.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤٠ فِي جَنَّاتٍ يَتَسَاءَلُونَ

در جنّت‌ها از همدیگر سؤال می‌کنند

- ترجمه سلطانی

در جنّت‌ها از همدیگر سؤال می‌کنند

- ترجمه راستین

آنان در باغهای بهشت (متنعّمند و) سؤال می‌کنند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
(نمایش تمام آیات سوره)