سورهٔ مرسلات

محل نزول:   مکّه
تعداد کل آیات: ۵۰
نام‌های سوره:
مرسلات، عُرف
نمایش آیات ۱ الی ۵۰
(نمایش صفحه به صفحه آیات سوره)
تفسیر

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم


١ وَالْمُرْسَلَاتِ عُرْفًا

قسم به فرستادگان پیاپی [یعنی ملائکهٔ مرسلۀ (فرستاده شده) متتابع (پی در پی) برای تعذیب اهل دنیا و جحیم نفس یا ملائکهٔ مرسله برای معروف و احسان به بندگان با تعذیب اهل شرّ و فساد]

- ترجمه سلطانی

قسم به فرستادگان پیاپی

- ترجمه راستین

قسم به رسولانی که از پی هم (بر خیر و سعادت خلق) فرستاده شدند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢ فَالْعَاصِفَاتِ عَصْفًا

و طوفان‌های شدید [یعنی بادهای مرسله، برای تعذیب اهل دنیا با افساد (فاسد کردن) زراعات آنها و اهلاک مواشی (دام‌ها) آنها]

- ترجمه سلطانی

و طوفان‌های شدید

- ترجمه راستین

قسم به فرشتگانی که به سرعت تند باد (به انجام حکم حق) می‌شتابند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣ وَالنَّاشِرَاتِ نَشْرًا

و سوگند به نشر کنندگان به جهت نشر کردن [یعنی ملائکهٔ رحمت که علوم را در قلوب انبیاء و سایر بندگان نشر می‌کنند، و آنهایی که ابر را می‌آورند، و بادهای رحمت که ابرها را منتشر می‌کنند، و باران‌ها که گیاه را از زمین نشر می‌دهند و نفوس انبیاء (ع) که علوم و احکام را در بندگان نشر می‌دهند]

- ترجمه سلطانی

و سوگند به نشر کنندگان به جهت نشر کردن

- ترجمه راستین

قسم به آنان که (وحی حق و شرع الهی را در جهان) نیکو نشر می‌دهند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤ فَالْفَارِقَاتِ فَرْقًا

پس جدا کنندگان به جهت جدا کردن

- ترجمه سلطانی

پس جدا کنندگان به جهت جدا کردن

- ترجمه راستین

و قسم به حق آنان که (به حکم خدا راه هدایت را از ضلالت ممتاز کرده و بین حق و باطل را بر خلق) کاملا جدا می‌کنند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٥ فَالْمُلْقِيَاتِ ذِكْرًا

پس القاء کنندگان ذکر [یعنی ملائکه و بادها یا ابرها یا باران‌ها یا انبیاء (ع) زیرا هر کدام از آنها قدرت خداوند و حکمت او در صُنعش را به یاد انسان می‌آورند]

- ترجمه سلطانی

پس القاء کنندگان ذکر

- ترجمه راستین

و قسم به آنان که ذکر (خدا و کتاب الهی) را (به انبیاء) وحی می‌کنند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٦ عُذْرًا أَوْ نُذْرًا

از جهت عذر خواستن [یعنی به عنوان سبب برای نجاتشان] یا از جهت انذار کردن [یعنی ارجاءً (به جهت امید دادن) و تخویفاً (به جهت ترساندن) القاء ذکر می‌کنند] {این فقرات به واردات الهیّه در عالم صغیر انسانی از الهامات و قبض‌ها و بسط‌ها و خواب‌های منذر (بیم دهنده) و مبشّر (مژده دهنده) و بلایای وارده، و جبران آنها با الطاف الهی و خطورات و خیالات و سطوات (قدرت‌ها) و رأفات (مهربانی‌ها) و ملائکهٔ مرسلات به نبوّات و رسالات تفسیر شده‌اند}

- ترجمه سلطانی

از جهت عذر خواستن یا از جهت انذار کردن

- ترجمه راستین

تا عذر و حجت (نیکان) و بیم و تهدید (بدان) شود.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٧ إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَوَاقِعٌ

همانا آنچه که [به آن] وعده داده می‌شوید (بعث و حساب، یا ثواب و عقاب) البتّه واقع می‌شود

- ترجمه سلطانی

همانا آنچه که (به آن) وعده داده می‌شوید البتّه واقع می‌شود

- ترجمه راستین

(قسم به همه اینان) که آنچه (از ثواب و عقاب آخرت) به شما وعده دهند البته واقع خواهد شد.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٨ فَإِذَا النُّجُومُ طُمِسَتْ

و وقتی که ستاره‌ها طمس (محق، محو، نابود) شوند [یا نور آنها محی (از بین رفتن) شود]

- ترجمه سلطانی

و وقتی که ستاره‌ها طَمس (محق، محو) شوند

- ترجمه راستین

وقتی که ستارگان همه بی نور و محو شوند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٩ وَإِذَا السَّمَاءُ فُرِجَتْ

و وقتی که آسمان شکافته (پاره) شود

- ترجمه سلطانی

و وقتی که آسمان شکافته شود

- ترجمه راستین

و آن گاه که آسمان شکافته شود.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٠ وَإِذَا الْجِبَالُ نُسِفَتْ

و وقتی که کوه‌ها فرو ریخته شوند

- ترجمه سلطانی

و وقتی که کوه‌ها فرو ریخته شوند

- ترجمه راستین

و آن گاه که کوهها (چون خاک بر دم باد) پراکنده شوند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١١ وَإِذَا الرُّسُلُ أُقِّتَتْ

و وقتی که رسولان تعیین وقت شوند [یعنی وقت حضور آنها برای شهادت یا برای بشارت و تخویف، یا وقت ظهور آنها حین ظهور قائم یا قیامت رسید]

- ترجمه سلطانی

و وقتی که رسولان تعیین وقت شوند

- ترجمه راستین

و آن گاه که به رسولان، وقت (گواهی بر امتان) را اعلام کنند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٢ لِأَيِّ يَوْمٍ أُجِّلَتْ

برای کدام روز به تأخیر انداخته شده؟ [آیا می‌دانی برای چه روزی معیّن شده؟]

- ترجمه سلطانی

برای کدام روز به تأخیر انداخته شده؟

- ترجمه راستین

برای چه روزی وقت (وعده حق) معین شد؟

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٣ لِيَوْمِ الْفَصْلِ

برای روز فصل [معیّن شده]

- ترجمه سلطانی

برای روز فصل (معیّن شده)

- ترجمه راستین

برای (روز قیامت) همان روزی که (بین حق و باطل و سعید و شقی) جدایی افتد.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٤ وَمَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الْفَصْلِ

و چه چیز تو را آگاه کرد که روز فصل چیست

- ترجمه سلطانی

و تو چه می‌دانی روز فصل چیست

- ترجمه راستین

و تو چگونه توانی عظمت و سختی آن روز جدایی را تصور کنی؟

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٥ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه سلطانی

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه راستین

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٦ أَلَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ

آیا پیشینیان [مانند قوم نوح و عاد و ثمود و غیر آنان] را هلاک نکردیم

- ترجمه سلطانی

آیا پیشینیان را هلاک نکردیم

- ترجمه راستین

آیا ما پیشینیان را (به کیفر کفر) هلاک نکردیم؟

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٧ ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الْآخِرِينَ

سپس حاضرین (آیندگان) آنها [از مجرمان] را پی می‌گیریم

- ترجمه سلطانی

سپس حاضرین (آیندگان) آنها (از مجرمان) را پی می‌گیریم

- ترجمه راستین

از پی آنان آیندگان را (که منکران قرآن باشند) نیز هلاک می‌کنیم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٨ كَذَٰلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ

این‌چنین به مجرمان [از قوم تو ای محمّد (ص)] انجام می‌دهیم

- ترجمه سلطانی

این‌چنین به مجرمان انجام می‌دهیم

- ترجمه راستین

ما بدکاران عالم را همین گونه هلاک می‌سازیم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٩ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه سلطانی

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه راستین

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
جزء ۲۹
سوره مرسلات
حزب ۱۱۶

٢٠ أَلَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ مَاءٍ مَهِينٍ

آیا شما را از آبی پست (قذر، کثیف) خلق نکردیم

- ترجمه سلطانی

آیا شما را از آبی پست خلق نکردیم

- ترجمه راستین

آیا ما شما آدمیان را از آب نطفه بی قدر (بدین زیبایی) نیافریدیم؟

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢١ فَجَعَلْنَاهُ فِي قَرَارٍ مَكِينٍ

پس آن را در قرارگاهی منزلت‌دار قرار دادیم

- ترجمه سلطانی

پس آن را در قرارگاهی منزلت‌دار قرار دادیم

- ترجمه راستین

و آن نطفه را (از صلب پدر) به قرارگاه استوار (رحم) منتقل ساختیم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٢ إِلَىٰ قَدَرٍ مَعْلُومٍ

تا اندازه‌ای معلوم

- ترجمه سلطانی

تا اندازه‌ای معلوم

- ترجمه راستین

تا مدتی معین و معلوم (در رحم بماند).

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٣ فَقَدَرْنَا فَنِعْمَ الْقَادِرُونَ

سپس او را درست (راست) کردیم همانا بهترین توانایان هستیم

- ترجمه سلطانی

سپس او را درست کردیم همانا بهترین توانایان هستیم

- ترجمه راستین

و ما تقدیر (مدت رحم و تعیین سرنوشت او تا ابد) کردیم که نیکو مقدّر (حکیمی) هستیم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٤ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه سلطانی

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه راستین

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٥ أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ كِفَاتًا

آیا زمین را به حالت جایگاه قرار ندادیم

- ترجمه سلطانی

آیا زمین را به حالت جایگاه قرار ندادیم

- ترجمه راستین

آیا ما زمین را جامع (حوایج و کفایت بر مسکن و هر امر بشر) قرار ندادیم؟

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٦ أَحْيَاءً وَأَمْوَاتًا

[برای] زنده‌ها و مرده‌ها

- ترجمه سلطانی

(برای) زنده‌ها و مرده‌ها

- ترجمه راستین

تا زندگان روی زمین تعیّش کنند و مردگان درونش پنهان شوند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٧ وَجَعَلْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ شَامِخَاتٍ وَأَسْقَيْنَاكُمْ مَاءً فُرَاتًا

و در آن کوه‌هایی شامخ [ثابت طُوال (بلند قامت)] قرار دادیم و به شما آب گوارائی نوشاندیم

- ترجمه سلطانی

و در آن کوه‌هایی بلند قرار دادیم و به شما آب گوارائی نوشاندیم

- ترجمه راستین

و در آن کوههای بلند برافراشتیم و (از ابر و باران) به شما آب زلال گوارا نوشانیدیم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٨ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه سلطانی

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه راستین

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٩ انْطَلِقُوا إِلَىٰ مَا كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ

[یعنی به آنان گفته می‌شود] رهسپار شوید به آنچه [از عذاب] که آن را تکذیب می‌کردید

- ترجمه سلطانی

رهسپار شوید به آنچه که آن را تکذیب میکردید

- ترجمه راستین

(خطاب رسد: ای منکران) شما امروز به سوی آن دوزخی که تکذیب می‌کردید بروید.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٠ انْطَلِقُوا إِلَىٰ ظِلٍّ ذِي ثَلَاثِ شُعَبٍ

راه بیفتید به سوی سایه‌ای [یعنی سایهٔ دود جهنّم] دارای سه شعبه {نفس امّارهٔ انسانی مظهر جهنّم، و هر آنچه از اوصاف رذیله که دارد شعبه و شعله‌ای از لهب (شراره) آن هستند، و همان سبب برای دخول در آن است، و اینکه اصل جمیع رذایل همان قوای سه‌گانه بهیمیّه و سبعیّه و شیطانیّه است، و اینکه آنها لهباتی (شراره‌هایی) از جحیم و ادخنه (دودها) از آن هستند که انسانیّت با آنها می‌سوزد، و مادام که انسان در دنیا است و اسیر بر نفس امّاره می‌باشد به حرقت (سوختن) خویش مستشعر نمی‌شود و وقتی که مُرد آنچه که در دنیا از او مخفی بود آنگاه برای او متمثّل می‌شود و لهبات سه‌گانه و ادخنهٔ آن و ظلال (سایه‌ها) ادخنهٔ آن برای او ظاهر می‌شود}

- ترجمه سلطانی

راه بیفتید به سوی سایه‌ای دارای سه شعبه

- ترجمه راستین

بروید زیر سایه دودهای آتش دوزخ که از سه جانب (شما را) احاطه کند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣١ لَا ظَلِيلٍ وَلَا يُغْنِي مِنَ اللَّهَبِ

سایه‌بانی نیست و از شراره (حرارت لهب) بی‌نیاز نمی‌سازد

- ترجمه سلطانی

سایه‌بانی نیست و از شراره (آتش) بینیاز نمی‌سازد

- ترجمه راستین

نه بر سر شما سایه خواهد افکند و نه از شرار آتش هیچ نجاتتان خواهد داد.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٢ إِنَّهَا تَرْمِي بِشَرَرٍ كَالْقَصْرِ

همانا آن شرری مانند ریشه‌های نخل پرتاب می‌کند {زیرا قوای سه‌گانه در دنیا خطرات (خطورات) و آمال و انانیّات را پرتاب می‌کنند، و در آخرت این به شراره‌های بزرگ تمثّل می‌یابد}

- ترجمه سلطانی

همانا آن شرری مانند ریشه‌های نخل پرتاب می‌کند

- ترجمه راستین

آن آتش هر شراری بیفکند شعله‌اش مانند قصری است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٣ كَأَنَّهُ جِمَالَتٌ صُفْرٌ

گویی که آنها [مانند قصر یا شرر (شراره‌های آتش)] شترهای زرد هستند

- ترجمه سلطانی

گویی که آنها شترهای زرد هستند

- ترجمه راستین

گویی آن شراره (در بزرگی و رنگ) به شتران زرد موی مانند است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٤ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه سلطانی

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه راستین

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٥ هَٰذَا يَوْمُ لَا يَنْطِقُونَ

این روزی است که نطق نمی‌کنند

- ترجمه سلطانی

این روزی است که نطق نمی‌کنند

- ترجمه راستین

این روزی است که (کافران بر نجات خود) سخنی نتوانند گفت.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٦ وَلَا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ

و به آنها [در نطق کردن یا در اعتذار (عذر خواهی کردن)] اذن (اجازه) داده نمی‌شود که عذر بخواهند

- ترجمه سلطانی

و به آنها اذن (اجازه) داده نمی‌شود که عذر بخواهند

- ترجمه راستین

و به آنها رخصت عذر خواهی نخواهند داد.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٧ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه سلطانی

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه راستین

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٨ هَٰذَا يَوْمُ الْفَصْلِ جَمَعْنَاكُمْ وَالْأَوَّلِينَ

این روز جدایی [بین محقّ و مبطل، یا مؤمن و کافر، یا اهل جنّت و اهل آتش، یا روز قضاء و حکم] است که شما و پیشینیان را [در آن] جمع کردیم

- ترجمه سلطانی

این روز جدایی است که شما و پیشینیان را (در آن) جمع کردیم

- ترجمه راستین

این روز فصل (حکم و جدایی نیک و بد) است که شما را با همه در گذشتگان پیشین (به عرصه محشر) جمع گردانیده‌ایم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٩ فَإِنْ كَانَ لَكُمْ كَيْدٌ فَكِيدُونِ

پس اگر حیله‌ای داشتید پس حیله کنید [همانطور که در دنیا با کید کردن با خلفای من به من کید می‌کردید]

- ترجمه سلطانی

پس اگر حیلهای داشتید پس حیله کنید

- ترجمه راستین

پس اگر فکر و حیلتی (بر نجات خود) توانید بر من حیلت کنید.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤٠ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه سلطانی

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه راستین

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤١ إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلَالٍ وَعُيُونٍ

همانا پرهیزگاران در سایه‌ها و چشمه‌سارها هستند

- ترجمه سلطانی

همانا پرهیزگاران در سایه‌ها و چشمه‌سارها هستند

- ترجمه راستین

(آن روز سخت) بندگان با تقوا و پرهیزگار در سایه درختان بهشت و طرف نهرهای جاری متنعّمند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤٢ وَفَوَاكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ

و میوه‌ها از آنچه که اشتهاء می‌کنند

- ترجمه سلطانی

و میوه‌ها از آنچه که اشتهاء می‌کنند

- ترجمه راستین

و از هر نوع میوه مایل باشند فراوان فراهم است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤٣ كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئًا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

بخورید و بیاشامید گوارایتان باد به آنچه که عمل می‌کردید

- ترجمه سلطانی

بخورید و بیاشامید گوارایتان باد به آنچه که عمل می‌کردید

- ترجمه راستین

بخورید و بیاشامید که شما را گوارا باد به پاداش اعمال نیکی که در دنیا به جای می‌آوردید.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤٤ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ

ما این‌چنین به نیکوکاران پاداش می‌دهیم

- ترجمه سلطانی

ما این‌چنین به نیکوکاران پاداش میدهیم

- ترجمه راستین

ما البته نیکوکاران عالم را چنین پاداش می‌دهیم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤٥ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه سلطانی

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه راستین

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤٦ كُلُوا وَتَمَتَّعُوا قَلِيلًا إِنَّكُمْ مُجْرِمُونَ

[در دنیا] بخورید و اندکی بهره برید همانا شما مُجرمید

- ترجمه سلطانی

(در دنیا) بخورید و اندکی بهره برید همانا شما مُجرمید

- ترجمه راستین

(ای کافران شما هم که ایمان به لذّات روحانی و تنعّم و نشاط ابدی آخرت ندارید پس به خوی حیوانیت) بخورید و تمتّع برید به عمر کوتاه دنیا که شما بسیار مردم بزهکاری هستید.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤٧ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه سلطانی

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه راستین

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤٨ وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ارْكَعُوا لَا يَرْكَعُونَ

و وقتی که به آنها گفته شود رکوع کنید [یعنی نماز بگزارید یا تواضع کنید و انقیاد (فرمانبرداری) کنید] رکوع نمی‌کنند

- ترجمه سلطانی

و وقتی که به آنها گفته شود رکوع کنید رکوع نمی‌کنند

- ترجمه راستین

و هرگاه به آنها گفته شود که نماز و طاعت خدا را به جای آرید اطاعت نکنند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤٩ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه سلطانی

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه راستین

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٥٠ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ

پس بعد آن به کدام سخن [یعنی به کدام حدیث (سخن) بعد قرآن یا بعد آنکه از امر آخرت و حشر و حساب و ثواب و عقاب آن به تو گفتم، یا بعد حدیث ولایت، یا بعد این روز] ایمان می‌آورند؟!.

- ترجمه سلطانی

پس بعد از آن به کدام سخن ایمان می‌آورند.

- ترجمه راستین

(این کافران) پس از آیات خدا (که آن را تکذیب کردند) باز به کدامین حدیث ایمان می‌آورند؟

- ترجمه الهی قمشه‌ای