سورهٔ مطففین

محل نزول:   مکّه
تعداد کل آیات: ۳۶
نام‌های سوره:
مطففین، تطفیف، ویل للمطففین
نمایش آیات ۱ الی ۳۶
(نمایش صفحه به صفحه آیات سوره)
تفسیر

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم


١ وَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِينَ

وای بر کم‌فروشان {مطفّف همان است که کمتر از وزن یا کیلی (پیمانه‌ای) که بیع (فروش) بر آن واقع شده بدهد و به بیش از آنچه که بیع بر آن واقع شده بگیرد که آن ایضاً تقلیل در ثمن (بها) است و تطفیف جز در معاملات نمی‌باشد، و معاملات بین شخص و خداوند، یا بین او و کسی که در دین فوق او می‌باشد مثل امامش و اخوانش که در ایمان از او سبقت گرفته‌اند، یا بین شخص و کسانی که زیر دست او هستند از اهل او و اولاد او و خادم او و خادمۀ او، یا بین او و کسانی که در دین یا دنیا با او مساوی می‌باشند مانند سایر مؤمنین از عشائرهٔ (قبایل و خویشان) او و غیر آنان، یا بین او و کسانی که از او پایین‌تر می‌باشند مانند سایر فِرَق مسلمین و جمیع انواع کفّار، و نیز معاملات یا در اموال و اعراض دنیویّه، یا در افعال و آداب بدنیّه، یا در احوال و اغراض و اخلاق نفسیّه، یا در علوم و عقاید قلبیّه است، و برای هر کدام از بندگان و سایر افراد حیوان حقّی علیک (بر تو) است که لابدّ هستی که آن را به عنوان وافی (وفاء کننده به عهد) اداء کنی و تو برای هر کدام حقّی داری که لابدّ هستند که آن را بطور وافی (تمام، شایسته) اداء کنند، و اگر حقّی که علیک (بر تو) است را اداء نکرده باشی تو مطفّف می‌باشی، و اگر از آنها بیشتر از حقّت که علیهم (بر آنها) است را طلب کنی مطفّف می‌باشی}

- ترجمه سلطانی

وای بر کم‌فروشان

- ترجمه راستین

وای به حال کم فروشان.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢ الَّذِينَ إِذَا اكْتَالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ

کسانی که وقتی که بر مردم [به اینکه اجناس مردم را برای خود آنها] کیل می‌کنند به تمام می‌ستانند

- ترجمه سلطانی

کسانی که وقتی که بر مردم کیل (پیمانه) می‌کنند به تمام می‌ستانند

- ترجمه راستین

آنان که چون به کیل (یا وزن) چیزی از مردم بستانند تمام بستانند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣ وَإِذَا كَالُوهُمْ أَو وَّزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ

و وقتی که [اجناس] آنها را که [برای آنها] پیمانه می‌کنند یا [اجناس] آنها را که وزن می‌کنند کم می‌گذارند

- ترجمه سلطانی

و وقتی که (اجناس) آنها را که پیمانه می‌کنند یا (اجناس) آنها را که وزن می‌کنند کم می‌گذارند

- ترجمه راستین

و چون چیزی بدهند در کیل و وزن به مردم کم دهند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٤ أَلَا يَظُنُّ أُولَئِكَ أَنَّهُم مَّبْعُوثُونَ

آیا آنان گمان نمی‌دارند که آنها برانگیخته می‌شوند؟!

- ترجمه سلطانی

آیا آنان گمان نمی‌دارند که آنها برانگیخته می‌شوند؟!

- ترجمه راستین

آیا آنها نمی‌دانند که (پس از مرگ برای مجازات) بر انگیخته می‌شوند،

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٥ لِيَوْمٍ عَظِيمٍ

برای روزی بزرگ

- ترجمه سلطانی

برای روزی بزرگ

- ترجمه راستین

در روزی که آن بسیار روز بزرگی است؟

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٦ يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَـمِينَ

روزی که مردم برای پروردگار عالمیان می‌ایستند

- ترجمه سلطانی

روزی که مردم برای پروردگار عالمیان می‌ایستند

- ترجمه راستین

روزی که مردم تمام در حضور پروردگار عالم (برای حساب) می‌ایستند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
جزء ۳۰
سوره مطففین
حزب ۱۱۸

٧ كَلَّا إِنَّ كِتَابَ الْفُجَّارِ لَفِي سِجِّينٍ

نه چنان است [که می‌پندارند]، همانا کتاب فُجّار (بدکاران) البتّه در سجّین (زندان طولانی و سخت) است {که آن عبارت از ملکوت سفلی است که همان دار جنّ و شیاطین است و جحیم و نیران آن و عقارب (عقرب‌ها) آن و حیّات (مارها) آن در آن است}

- ترجمه سلطانی

نه چنان است (که می‌پندارند)، همانا کتاب بدکاران البتّه در سجّین (زندان طولانی و سخت) است

- ترجمه راستین

چنین نیست (که منکران پندارند) البته (روز قیامت) بد کاران با نامه عمل سیاهشان در عذاب سجّینند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٨ وَمَا أَدْرَاكَ مَا سِجِّينٌ

و چه چیز تو را آگاه کرد که سجیّن چیست

- ترجمه سلطانی

و تو چه می‌دانی که سجیّن چیست

- ترجمه راستین

و چگونه به حقیقت سجّین آگاه توانی شد؟

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٩ كِتَابٌ مَّرْقُومٌ

کتابی است مرقوم

- ترجمه سلطانی

کتابی است مرقوم

- ترجمه راستین

کتابی است (که به قلم حق) نوشته شده.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٠ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ

در آنروز وای [از آن سجن سجّین] بر تکذیب کنندگان

- ترجمه سلطانی

در آنروز وای بر تکذیب کنندگان

- ترجمه راستین

وای آن روز به حال منکران و تکذیب کنندگان.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١١ الَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ

کسانی که روز دین را تکذیب می‌کنند

- ترجمه سلطانی

کسانی که روز دین را تکذیب می‌کنند

- ترجمه راستین

آنان که روز جزا را تکذیب می‌کنند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٢ وَمَا يُكَذِّبُ بِهِ إِلَّا كُلُّ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ

و آن را تکذیب نمی‌کند مگر هر تجاوزکار [متجاوزی از حقّ که همان طریق قلب و همان طریق ولایت است] گناه پیشه‌ای

- ترجمه سلطانی

و آن را تکذیب نمی‌کند مگر هر تجاوزکاری گناه پیشه

- ترجمه راستین

در صورتی که آن روز را کسی تکذیب نمی‌کند مگر هر ظالم و بد کاری در عالم.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٣ إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا قَالَ أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

وقتی که آیات [تدوینی] ما [در بیان احکام شرعی، یا در مواعظ و نصایح یا در بیان آیات تکوینی حاصلهٔ ما در آفاق یا انفس و خصوصاً آیات عظمی که آنها انبیاء و اوصیاء (ع) هستند، یا در بیان آیت عظمای ما که او علی (ع) و ولایت او است] برای او تلاوت شود می‌گوید که افسانه‌های پیشینیان است

- ترجمه سلطانی

وقتی که آیات ما برای او تلاوت شود می‌گوید که افسانه‌های پیشینیان است

- ترجمه راستین

که بر او چون آیات ما تلاوت شود گوید: این سخنان افسانه پیشینیان است.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٤ كَلَّا بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ

چنین نیست [یعنی آیات ما از اساطیر پیشینیان نیست] بلکه [رین (چرک جراحت) طبع و دنس (پلیدی)] آنچه که کسب می‌کردند بر قلوب آنها چیره شده {زیرا آنچه که کسب می‌کردند جز فعلیّت جهت نفس سفلی نبوده و آن ختم بر جهت علیای آن و کدرت (کدر کردن) بر آن و سدّ بر روزنهٔ آن به ملکوت علیا است}

- ترجمه سلطانی

چنین نیست بلکه (زنگار، رین، چرک) آنچه که کسب می‌کردند بر قلوب آنها چیره شده

- ترجمه راستین

چنین نیست، بلکه ظلمت ظلم و بد کاریهاشان بر دلهای تیره آنها غلبه کرده است (که قرآن را انکار می‌کنند).

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٥ كَلَّا إِنَّهُمْ عَن رَّبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَّمَحْجُوبُونَ

چنین نیست {ردع برای آنان است از توقّع خیر و شهود جمال او تعالی در آخرت} همانا در آنروز آنان از پروردگارشان البتّه محجوب هستند

- ترجمه سلطانی

چنین نیست همانا در آنروز آنان از پروردگارشان البتّه محجوب هستند

- ترجمه راستین

چنین نیست (که می‌پندارند) ، آنها در آن روز از (رحمت و کرم) پروردگارشان محجوب و محرومند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٦ ثُمَّ إِنَّهُمْ لَصَالُو الْجَحِيمِ

سپس همانا آنان البتّه سوزندگان جحیم هستند

- ترجمه سلطانی

سپس همانا آنان البتّه سوزندگان جحیم هستند

- ترجمه راستین

سپس آنها را به آتش دوزخ در افکنند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٧ ثُمَّ يُقَالُ هَذَا الَّذِي كُنتُم بِهِ تُكَذِّبُونَ

سپس گفته می‌شود که این همان است که آن را تکذیب می‌کردید

- ترجمه سلطانی

سپس گفته می‌شود که این همان است که آن را تکذیب می‌کردید

- ترجمه راستین

و به آنان گویند: این همان دوزخی است که تکذیب آن می‌کردید.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٨ كَلَّا إِنَّ كِتَابَ الْأَبْرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ

چنین نیست، همانا کتاب نیکان البتّه در علیّین است

- ترجمه سلطانی

چنین نیست، همانا کتاب نیکان البتّه در علیّین است

- ترجمه راستین

چنین نیست (که شما کافران پنداشتید، امروز) نکو کاران عالم با نامه اعمالشان در بهشت علّیّین روند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

١٩ وَمَا أَدْرَاكَ مَا عِلِّيُّونَ

و چه چیز تو را آگاه کرد که علیّین چیست

- ترجمه سلطانی

و تو چه می‌دانی علیّین چیست

- ترجمه راستین

و چگونه به حقیقت علّیّین آگاه توانی شد؟

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٠ كِتَابٌ مَّرْقُومٌ

کتابی است مرقوم

- ترجمه سلطانی

کتابی است مرقوم

- ترجمه راستین

کتابی است (که به قلم حق) نوشته شده.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢١ يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ

که مقرّبین [از ملائکه] آن را مشاهده می‌کنند {زیرا عالم مثال علوی برای جمیع ملائکهٔ مقرّب، یا از انبیاء و مرسلین (ع) و اولیای مقرّب مشهود است زیرا آنان با نظرهای ملکوتیشان اعمال خلایق و صحائف اعمال آنان را مشاهده می‌کنند}

- ترجمه سلطانی

که مقرّبین آن را مشاهده می‌کنند

- ترجمه راستین

که مقربان درگاه حق به مشاهده آن مقام نائل شوند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٢ إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ

همانا نیکان البتّه در نعیم هستند

- ترجمه سلطانی

همانا نیکان البتّه در نعیم هستند

- ترجمه راستین

محققا نیکوکاران در بهشت ابد متنعّمند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٣ عَلَى الْأَرَائِكِ يَنظُرُونَ

بر اریکه‌ها (تخت‌ها) [نشسته] نظر می‌کنند

- ترجمه سلطانی

بر تخت‌ها (نشسته) نظر می‌کنند

- ترجمه راستین

آنجا بر تختها (ی عزت تکیه زنند و رحمت و نعمتهای خدا را) بنگرند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٤ تَعْرِفُ فِي وُجُوهِهِمْ نَضْرَةَ النَّعِيمِ

در چهره‌هایشان شکفتگی نعیم را می‌شناسی

- ترجمه سلطانی

در چهره‌هایشان شکفتگی نعیم را می‌شناسی

- ترجمه راستین

در رخسارشان نشاط و شادمانی نعیم بهشتی خواهی دید.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٥ يُسْقَوْنَ مِن رَّحِيقٍ مَّخْتُومٍ

از رحیق (شراب ناب، یا خشبوتر از آن یا برتر از آن یا خالص یا صافی) [و از پاکی] مُهر زده شده [به حیثی که غیر دست ساقی آن دستی آن را مسّ نمی‌کند]

- ترجمه سلطانی

از شراب ناب مهر شده (سرچسب دار) نوشانده می‌شوند

- ترجمه راستین

(ساقیان حور و غلمان) به آنها شراب ناب سر به مهر بنوشانند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٦ خِتَامُهُ مِسْكٌ وَفِي ذَلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ الْمُتَنَافِسُونَ

مُهر (سرچسب، گِلی که با آن مهر زده می‌شود) آن مُشک (مادۀ خوش‌بو در ناف آهو) است و راغبان باید در آن رغبت کنند [یا متنازعان باید در آن با هم نزاع کنند، نه در مثل مهوّیات (خواهش‌ها) انفس فانی زایل شدنی مستعقب حسرت و ندامت]

- ترجمه سلطانی

مهر (سرچسب، باندرول) آن مُشک است و راغبان باید در آن رغبت کنند

- ترجمه راستین

که به مشک مهر کرده‌اند و راغبان (عاقل) بر این نعمت و شادمانی ابدی باید به شوق و رغبت بکوشند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٧ وَمِزَاجُهُ مِن تَسْنِيمٍ

و مزاج آن از تسنیم [به معنی بلند کردن و بالا بردن، اسم چشمه‌ای از بلندترین چشمه‌های جنّت، یا شراب آن از اعلی اقسام شراب جنّت می‌باشد] است

- ترجمه سلطانی

و مزاج آن از تسنیم (بلند کردن و بالا بردن) است

- ترجمه راستین

و ترکیب طبع آن شراب ناب از (جشمه‌ای از) عالم بالاست.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٨ عَيْنًا يَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ

چشمه‌ای که مقرّبان از آن می‌نوشند {مقرّبین خالصهٔ غیر ممزوجه از آن را می‌نوشند، و امّا غیر مقرّبین پس ممزوجه از آن را می‌نوشند}

- ترجمه سلطانی

چشمه‌ای که مقرّبان از آن می‌نوشند

- ترجمه راستین

سر چشمه‌ای که مقربان خدا از آن می‌نوشند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٢٩ إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كَانُوا مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ

همانا کسانی که جرم کرده‌اند به کسانی که ایمان آورده بودند می‌خندیدند

- ترجمه سلطانی

همانا کسانی که جرم کرده‌اند به کسانی که ایمان آورده بودند می‌خندیدند

- ترجمه راستین

همانا (در دنیا) بد کاران بر اهل ایمان می‌خندیدند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٠ وَإِذَا مَرُّوا بِهِمْ يَتَغَامَزُونَ

و وقتی که به آنها می‌گذشتند با همدیگر [جهت استهزاء آنها] غمز (اشاره با چشم و ابرو) می‌کردند

- ترجمه سلطانی

و وقتی که به آنها می‌گذشتند (جهت استهزاء آنها) با همدیگر غمز (اشاره کردن با چشم و ابرو) می‌کردند

- ترجمه راستین

و چون به آنها می‌گذشتند به چشم طعن و استهزا می‌نگریستند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣١ وَإِذَا انقَلَبُوا إِلَى أَهْلِهِمُ انقَلَبُوا فَكِهِينَ

و وقتی که به اهل خود بر می‌گشتند فَکِه [یعنی متلذّذ از اغتیاب (غیبت کردن) مردم و اعراض از آنان و به سخریّه گرفتن آنها] بر می‌گشتند

- ترجمه سلطانی

و وقتی که به اهل خود بر می‌گشتند شادمان بر می‌گشتند

- ترجمه راستین

و چون به سوی کسان خود باز می‌گشتند به سخن مزاح و فکاهی (به نکوهش نماز و طاعت مؤمنان) با هم تفریح می‌کردند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٢ وَإِذَا رَأَوْهُمْ قَالُوا إِنَّ هَـؤُلَاءِ لَضَالُّونَ

و وقتی که آنان را می‌دیدند [حیثی که آنان را غیر متنعّم در دنیا ثابت بر آنچه از ولایت علی (ع) که آنها بر آنند را با کمال ضیق (تنگی) و رثاثت (فرسودگی) حال می‌دیدند] می‌گفتند که اینان البتّه گمراه هستند

- ترجمه سلطانی

و وقتی که آنان را می‌دیدند می‌گفتند که اینان البتّه گمراه هستند

- ترجمه راستین

و چون مؤمنان را می‌دیدند می‌گفتند که اینان به حقیقت مردم گمراهی هستند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٣ وَمَا أُرْسِلُوا عَلَيْهِمْ حَافِظِينَ

و (حال آنکه) آنها علیهم (بر آنان) به عنوان حافظ (نگهدارنده) [بر اعمال آنها یا حافظان بر آنها از گمراهی] فرستاده نشده بودند [تا آنکه آنچه که آن را به عنوان مخالف با آنچه که خود بر آن هستند را از آنها می‌بینند انکار (نکوهش) کنند]

- ترجمه سلطانی

و (حال آنکه) آنها علیهم (بر آنان) به عنوان نگهدارنده فرستاده نشده بودند

- ترجمه راستین

در صورتی که آن بدان را موکّل کار و نگهبان اعمال مؤمنان نفرستاده بودند (تا بدین سخنان پردازند).

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٤ فَالْيَوْمَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنَ الْكُفَّارِ يَضْحَكُونَ

پس امروز [یعنی روز قیامت] کسانی که ایمان آورده‌اند (علی (ع) و پیروان او) به بعضی کفّار می‌خندند

- ترجمه سلطانی

پس امروز کسانی که ایمان آورده‌اند به (بعضی از) کفّار می‌خندند

- ترجمه راستین

پس امروز هم اهل ایمان به کفار می‌خندند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای
جزء ۳۰
سوره مطففین
حزب ۱۱۸

٣٥ عَلَى الْأَرَائِكِ يَنظُرُونَ

بر اریکه‌ها [نشسته] نظر می‌کنند

- ترجمه سلطانی

بر تخت‌ها (نشسته) نظر می‌کنند

- ترجمه راستین

در حالی که بر تختها (ی عزت تکیه زده و دوزخیان را) مشاهده می‌کنند.

- ترجمه الهی قمشه‌ای

٣٦ هَلْ ثُوِّبَ الْكُفَّارُ مَا كَانُوا يَفْعَلُونَ

آیا پاداش کفّار [عین] آنچه است که انجام می‌دادند.

- ترجمه سلطانی

آیا پاداش کفّار (عین) آنچه است که انجام می‌دادند.

- ترجمه راستین

آیا کافران به نتیجه افعال زشتی که می‌کردند رسیدند؟

- ترجمه الهی قمشه‌ای