سورهٔ مطففین
مطففین، تطفیف، ویل للمطففین
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم
١ وَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِينَ
وای بر کمفروشان {مطفّف همان است که کمتر از وزن یا کیلی (پیمانهای) که بیع (فروش) بر آن واقع شده بدهد و به بیش از آنچه که بیع بر آن واقع شده بگیرد که آن ایضاً تقلیل در ثمن (بها) است و تطفیف جز در معاملات نمیباشد، و معاملات بین شخص و خداوند، یا بین او و کسی که در دین فوق او میباشد مثل امامش و اخوانش که در ایمان از او سبقت گرفتهاند، یا بین شخص و کسانی که زیر دست او هستند از اهل او و اولاد او و خادم او و خادمۀ او، یا بین او و کسانی که در دین یا دنیا با او مساوی میباشند مانند سایر مؤمنین از عشائرهٔ (قبایل و خویشان) او و غیر آنان، یا بین او و کسانی که از او پایینتر میباشند مانند سایر فِرَق مسلمین و جمیع انواع کفّار، و نیز معاملات یا در اموال و اعراض دنیویّه، یا در افعال و آداب بدنیّه، یا در احوال و اغراض و اخلاق نفسیّه، یا در علوم و عقاید قلبیّه است، و برای هر کدام از بندگان و سایر افراد حیوان حقّی علیک (بر تو) است که لابدّ هستی که آن را به عنوان وافی (وفاء کننده به عهد) اداء کنی و تو برای هر کدام حقّی داری که لابدّ هستند که آن را بطور وافی (تمام، شایسته) اداء کنند، و اگر حقّی که علیک (بر تو) است را اداء نکرده باشی تو مطفّف میباشی، و اگر از آنها بیشتر از حقّت که علیهم (بر آنها) است را طلب کنی مطفّف میباشی}
- ترجمه سلطانیوای بر کمفروشان
- ترجمه راستینوای به حال کم فروشان.
- ترجمه الهی قمشهای٢ الَّذِينَ إِذَا اكْتَالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ
کسانی که وقتی که بر مردم [به اینکه اجناس مردم را برای خود آنها] کیل میکنند به تمام میستانند
- ترجمه سلطانیکسانی که وقتی که بر مردم کیل (پیمانه) میکنند به تمام میستانند
- ترجمه راستینآنان که چون به کیل (یا وزن) چیزی از مردم بستانند تمام بستانند.
- ترجمه الهی قمشهای٣ وَإِذَا كَالُوهُمْ أَو وَّزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ
و وقتی که [اجناس] آنها را که [برای آنها] پیمانه میکنند یا [اجناس] آنها را که وزن میکنند کم میگذارند
- ترجمه سلطانیو وقتی که (اجناس) آنها را که پیمانه میکنند یا (اجناس) آنها را که وزن میکنند کم میگذارند
- ترجمه راستینو چون چیزی بدهند در کیل و وزن به مردم کم دهند.
- ترجمه الهی قمشهای٧ كَلَّا إِنَّ كِتَابَ الْفُجَّارِ لَفِي سِجِّينٍ
نه چنان است [که میپندارند]، همانا کتاب فُجّار (بدکاران) البتّه در سجّین (زندان طولانی و سخت) است {که آن عبارت از ملکوت سفلی است که همان دار جنّ و شیاطین است و جحیم و نیران آن و عقارب (عقربها) آن و حیّات (مارها) آن در آن است}
- ترجمه سلطانینه چنان است (که میپندارند)، همانا کتاب بدکاران البتّه در سجّین (زندان طولانی و سخت) است
- ترجمه راستینچنین نیست (که منکران پندارند) البته (روز قیامت) بد کاران با نامه عمل سیاهشان در عذاب سجّینند.
- ترجمه الهی قمشهای١٢ وَمَا يُكَذِّبُ بِهِ إِلَّا كُلُّ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ
و آن را تکذیب نمیکند مگر هر تجاوزکار [متجاوزی از حقّ که همان طریق قلب و همان طریق ولایت است] گناه پیشهای
- ترجمه سلطانیو آن را تکذیب نمیکند مگر هر تجاوزکاری گناه پیشه
- ترجمه راستیندر صورتی که آن روز را کسی تکذیب نمیکند مگر هر ظالم و بد کاری در عالم.
- ترجمه الهی قمشهای١٣ إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا قَالَ أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ
وقتی که آیات [تدوینی] ما [در بیان احکام شرعی، یا در مواعظ و نصایح یا در بیان آیات تکوینی حاصلهٔ ما در آفاق یا انفس و خصوصاً آیات عظمی که آنها انبیاء و اوصیاء (ع) هستند، یا در بیان آیت عظمای ما که او علی (ع) و ولایت او است] برای او تلاوت شود میگوید که افسانههای پیشینیان است
- ترجمه سلطانیوقتی که آیات ما برای او تلاوت شود میگوید که افسانههای پیشینیان است
- ترجمه راستینکه بر او چون آیات ما تلاوت شود گوید: این سخنان افسانه پیشینیان است.
- ترجمه الهی قمشهای١٤ كَلَّا بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ
چنین نیست [یعنی آیات ما از اساطیر پیشینیان نیست] بلکه [رین (چرک جراحت) طبع و دنس (پلیدی)] آنچه که کسب میکردند بر قلوب آنها چیره شده {زیرا آنچه که کسب میکردند جز فعلیّت جهت نفس سفلی نبوده و آن ختم بر جهت علیای آن و کدرت (کدر کردن) بر آن و سدّ بر روزنهٔ آن به ملکوت علیا است}
- ترجمه سلطانیچنین نیست بلکه (زنگار، رین، چرک) آنچه که کسب میکردند بر قلوب آنها چیره شده
- ترجمه راستینچنین نیست، بلکه ظلمت ظلم و بد کاریهاشان بر دلهای تیره آنها غلبه کرده است (که قرآن را انکار میکنند).
- ترجمه الهی قمشهای١٥ كَلَّا إِنَّهُمْ عَن رَّبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَّمَحْجُوبُونَ
چنین نیست {ردع برای آنان است از توقّع خیر و شهود جمال او تعالی در آخرت} همانا در آنروز آنان از پروردگارشان البتّه محجوب هستند
- ترجمه سلطانیچنین نیست همانا در آنروز آنان از پروردگارشان البتّه محجوب هستند
- ترجمه راستینچنین نیست (که میپندارند) ، آنها در آن روز از (رحمت و کرم) پروردگارشان محجوب و محرومند.
- ترجمه الهی قمشهای١٨ كَلَّا إِنَّ كِتَابَ الْأَبْرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ
چنین نیست، همانا کتاب نیکان البتّه در علیّین است
- ترجمه سلطانیچنین نیست، همانا کتاب نیکان البتّه در علیّین است
- ترجمه راستینچنین نیست (که شما کافران پنداشتید، امروز) نکو کاران عالم با نامه اعمالشان در بهشت علّیّین روند.
- ترجمه الهی قمشهای٢١ يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ
که مقرّبین [از ملائکه] آن را مشاهده میکنند {زیرا عالم مثال علوی برای جمیع ملائکهٔ مقرّب، یا از انبیاء و مرسلین (ع) و اولیای مقرّب مشهود است زیرا آنان با نظرهای ملکوتیشان اعمال خلایق و صحائف اعمال آنان را مشاهده میکنند}
- ترجمه سلطانیکه مقرّبین آن را مشاهده میکنند
- ترجمه راستینکه مقربان درگاه حق به مشاهده آن مقام نائل شوند.
- ترجمه الهی قمشهای٢٥ يُسْقَوْنَ مِن رَّحِيقٍ مَّخْتُومٍ
از رحیق (شراب ناب، یا خشبوتر از آن یا برتر از آن یا خالص یا صافی) [و از پاکی] مُهر زده شده [به حیثی که غیر دست ساقی آن دستی آن را مسّ نمیکند]
- ترجمه سلطانیاز شراب ناب مهر شده (سرچسب دار) نوشانده میشوند
- ترجمه راستین(ساقیان حور و غلمان) به آنها شراب ناب سر به مهر بنوشانند.
- ترجمه الهی قمشهای٢٦ خِتَامُهُ مِسْكٌ وَفِي ذَلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ الْمُتَنَافِسُونَ
مُهر (سرچسب، گِلی که با آن مهر زده میشود) آن مُشک (مادۀ خوشبو در ناف آهو) است و راغبان باید در آن رغبت کنند [یا متنازعان باید در آن با هم نزاع کنند، نه در مثل مهوّیات (خواهشها) انفس فانی زایل شدنی مستعقب حسرت و ندامت]
- ترجمه سلطانیمهر (سرچسب، باندرول) آن مُشک است و راغبان باید در آن رغبت کنند
- ترجمه راستینکه به مشک مهر کردهاند و راغبان (عاقل) بر این نعمت و شادمانی ابدی باید به شوق و رغبت بکوشند.
- ترجمه الهی قمشهای٢٧ وَمِزَاجُهُ مِن تَسْنِيمٍ
و مزاج آن از تسنیم [به معنی بلند کردن و بالا بردن، اسم چشمهای از بلندترین چشمههای جنّت، یا شراب آن از اعلی اقسام شراب جنّت میباشد] است
- ترجمه سلطانیو مزاج آن از تسنیم (بلند کردن و بالا بردن) است
- ترجمه راستینو ترکیب طبع آن شراب ناب از (جشمهای از) عالم بالاست.
- ترجمه الهی قمشهای٢٨ عَيْنًا يَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ
چشمهای که مقرّبان از آن مینوشند {مقرّبین خالصهٔ غیر ممزوجه از آن را مینوشند، و امّا غیر مقرّبین پس ممزوجه از آن را مینوشند}
- ترجمه سلطانیچشمهای که مقرّبان از آن مینوشند
- ترجمه راستینسر چشمهای که مقربان خدا از آن مینوشند.
- ترجمه الهی قمشهای٢٩ إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كَانُوا مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ
همانا کسانی که جرم کردهاند به کسانی که ایمان آورده بودند میخندیدند
- ترجمه سلطانیهمانا کسانی که جرم کردهاند به کسانی که ایمان آورده بودند میخندیدند
- ترجمه راستینهمانا (در دنیا) بد کاران بر اهل ایمان میخندیدند.
- ترجمه الهی قمشهای٣٠ وَإِذَا مَرُّوا بِهِمْ يَتَغَامَزُونَ
و وقتی که به آنها میگذشتند با همدیگر [جهت استهزاء آنها] غمز (اشاره با چشم و ابرو) میکردند
- ترجمه سلطانیو وقتی که به آنها میگذشتند (جهت استهزاء آنها) با همدیگر غمز (اشاره کردن با چشم و ابرو) میکردند
- ترجمه راستینو چون به آنها میگذشتند به چشم طعن و استهزا مینگریستند.
- ترجمه الهی قمشهای٣١ وَإِذَا انقَلَبُوا إِلَى أَهْلِهِمُ انقَلَبُوا فَكِهِينَ
و وقتی که به اهل خود بر میگشتند فَکِه [یعنی متلذّذ از اغتیاب (غیبت کردن) مردم و اعراض از آنان و به سخریّه گرفتن آنها] بر میگشتند
- ترجمه سلطانیو وقتی که به اهل خود بر میگشتند شادمان بر میگشتند
- ترجمه راستینو چون به سوی کسان خود باز میگشتند به سخن مزاح و فکاهی (به نکوهش نماز و طاعت مؤمنان) با هم تفریح میکردند.
- ترجمه الهی قمشهای٣٢ وَإِذَا رَأَوْهُمْ قَالُوا إِنَّ هَـؤُلَاءِ لَضَالُّونَ
و وقتی که آنان را میدیدند [حیثی که آنان را غیر متنعّم در دنیا ثابت بر آنچه از ولایت علی (ع) که آنها بر آنند را با کمال ضیق (تنگی) و رثاثت (فرسودگی) حال میدیدند] میگفتند که اینان البتّه گمراه هستند
- ترجمه سلطانیو وقتی که آنان را میدیدند میگفتند که اینان البتّه گمراه هستند
- ترجمه راستینو چون مؤمنان را میدیدند میگفتند که اینان به حقیقت مردم گمراهی هستند.
- ترجمه الهی قمشهای٣٣ وَمَا أُرْسِلُوا عَلَيْهِمْ حَافِظِينَ
و (حال آنکه) آنها علیهم (بر آنان) به عنوان حافظ (نگهدارنده) [بر اعمال آنها یا حافظان بر آنها از گمراهی] فرستاده نشده بودند [تا آنکه آنچه که آن را به عنوان مخالف با آنچه که خود بر آن هستند را از آنها میبینند انکار (نکوهش) کنند]
- ترجمه سلطانیو (حال آنکه) آنها علیهم (بر آنان) به عنوان نگهدارنده فرستاده نشده بودند
- ترجمه راستیندر صورتی که آن بدان را موکّل کار و نگهبان اعمال مؤمنان نفرستاده بودند (تا بدین سخنان پردازند).
- ترجمه الهی قمشهای٣٤ فَالْيَوْمَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنَ الْكُفَّارِ يَضْحَكُونَ
پس امروز [یعنی روز قیامت] کسانی که ایمان آوردهاند (علی (ع) و پیروان او) به بعضی کفّار میخندند
- ترجمه سلطانیپس امروز کسانی که ایمان آوردهاند به (بعضی از) کفّار میخندند
- ترجمه راستینپس امروز هم اهل ایمان به کفار میخندند.
- ترجمه الهی قمشهای