سورهٔ فجر

چنین نیست، وقتی که زمین کوبیده شود کوبیده‌ای کوبیده

و ربّ [مضاف] تو {که همان قائم در وجود تو است و صوفیّه آن را فکر و حضور و سکینه نامیده‌اند و آن ملکوت ولیّ امر است، و بر سالک ظاهر نمی‌شود مگر بعد موت اختیاری او، و وقتی که جمیع آثار قیامت در عالم صغیر او و جمیع آنچه که از علائم ظهور قائم (ع) و آثار او در اخبار وارد شده ظاهر شد ظاهر می‌شود و مؤیّد به ملائکه می‌باشد و حین ظهور او و بعد آن ملک بر سالک ظاهر می‌شود} و ملائکه [بحسب مراتبشان در قرب و بُعد] صف به صف بیایند

و در آنروز جهنّم را بیاورد {زیرا ولیّ امر او بصیرت اخروی او را باز می‌کند بر او ظاهر است و می‌بیند آنچه را که غیر او نمی‌بینند}، در آنروز انسان یادآور می‌شود [یعنی به خیرش و شرّش متذکّر می‌شود، و اینکه کدام اعمال به عنوان نافع بوده و کدامیک به عنوان مضرّ لکن آن تذکّر به او نفع نمی‌رساند] و کجا ذکری [نافعه] دارد

می‌گوید ای کاش برای [انتفاعم در] حیاتم [در آخرت] اقدامی کرده بودم

پس در آنروز احدی همچون عذاب کردن او عذاب نمی‌کند

و احدی همچون به بند کشیدن او به بند نمی‌کشد

ای نفس مطمئن شده {نفس انسان دارای مراتب و درجاتی عدیده است و امّهات مراتب آن بحسب تمکّن شیطان از او و تمکّن او در دار الرّحمان و توسّط (واسطه بودن) او از آن دو، سه است: و اوّل امّاره نامیده می‌شود و آن است که امر به بدی می‌کند یعنی به آنچه که هوای آن را دارد چه در صورت خیر باشد یا شرّ، و منع نمی‌کند و بر آن پشیمان نمی‌شود، و دوّم لوّامه و آن است که خودش را در هر آنچه که می‌آورد ملامت می‌کند خیر باشد یا شرّ و بر آنچه که از حیث شرّ بودن آن بر آنچه که انجام داده محزون می‌شود، یا از حیث نقصان آن از درجۀ کمال، یا از حیث نسبت دادن آن به نفس خود، و سوّم مطمئنّه است برای اطمینان آن به پروردگارش و خروجش از انانیّت خویش که همان سبب اضطرابش است}

به سوی پروردگارت [یعنی پروردگار مضافت که او ولیّ امر تو است و او علی الاطلاق علی (ع) است، یا به سوی ربّ الأرباب با رجوع به مظاهر او و دار کرامت او و ضیافت او] برگرد [در حالی که به آنچه که پروردگارت به تو کرد] راضی و [نزد پروردگارت و خلفای او] مرضیه (مورد رضایت واقع شده) هستی

و [برای خروجت از انانیّت خویش و دخولت در عبودیّت با خروج از انانیّت] در میان بندگان من داخل شو

و در جنّت من [مضاف به خودم که برای اولیائم آماده شده] داخل شو {برای سلّاک الی الله اطمینان حاصل نمی‌شود مگر با نزول سکینه که در اصطلاح صوفیّه فکر و حضور نامیده می‌شود، و آن این است که ملکوت ولیّ امر در صدر سالک متمثّل می‌شود، و حصول صورت ولیّ امر یا به نحو مباینت یا به نحو اتّصال یا به نحو اتّحاد یا به نحو وحدت می‌باشد، و اطمینان تامّ جز در مرتبۀ اخیره حاصل نمی‌شود، و اگرچه در مراتب دیگر ایضاً اطمینانی حاصل شده باشد}.